TED Meşale Dergisi Haziran 2014 18. Sayı - Page 58

BİLİM TEKNİK MUZ KABUĞUNDAN PLASTİK ÜRETTİ Google Bilim Fuarı, geçtiğimiz yıl 16 yaşındaki bir Türk öğrencinin başarısına sahne oldu. Lise öğrencisi Elif Bilgin, muz kabuğunda yer alan nişasta ve selülozdan biyoplastik üretme projesiyle bir çevre, sağlık veya kaynak sorununu ele alarak pratikte farklılık sağlayan bir projeye verilen Scientific American Etkin Bilim Ödülü ve dünyayı değiştirme konusunda en büyük potansiyele sahip projeye verilen Oy Verenlerin Seçimi Ödülü’ne layık görüldü. Petrolden üretilen plastiğin hem çevreyi kirletici hem de daha yüksek maliyetli olduğunu söyleyen Bilgin, üzerinde iki yıl çalıştığı projede muz kabuklarından plastik üretmenin mümkün olduğunu ortaya koydu KENTSEL ISI ADALARI Güneş ışınları yeryüzüne ulaştığında belli oranda emilir belli oranda yansıtılırlar. Kentsel alanların yüzeylerindeki renk dağılımı kırsal alanlara oranla daha koyu tonları içerdiğinden bu alanlarda emilim fazla, yansıtma az miktarda olur. Bu durum, özellikle büyük şehirlerde, kent merkezinin taşraya göre daha fazla ısınmasına neden oluyor. Küresel ısınma sürecini hızlandıran bu durum kentsel ısı adaları olarak adlandırılıyor. Bilim adamları, kentsel ısı adalarının olumsuz etkilerinin azaltılması için “yeşil çatı”, “açık renk asfalt” gibi çevreci çözümler üzerinde çalışmalarını sürdürüyorlar. Öte yandan Columbia Üniversitesi’nden ağaç fizyoloğu Kevin Griffin gece yükselen sıcaklığın şehir merkezindeki ağaçların ertesi gün güneş çıktığında fotosentez tepkimesini artırdığını ortaya koyan bir araştırmaya imza attı. Araştırmanın sonunda şehirdeki fideler, kırsal alandakilere göre 8 kat daha fazla biyokütle üretti. Diğer faktörleri kontrollü deneylerle eleyen araştırmacılar, aradaki farkın en büyük sebebinin aradaki sıcaklık farkı olduğunu doğruladı. Dünya nüfusunun neredeyse yarısının şehirlerde yaşadığı günümüzde, şehirleşmenin olumsuz etkilerini en aza indirmek, dezavantajlardan avantaj yaratmak gün geçtikçe daha önemli hale geliyor. Bunun için şehir merkezlerindeki yeşil alanların artırılması küçük ama etkili bir adım. BİLGİ DAĞARCIĞI 55