TED Meşale Dergisi 19. Sayı - Page 49

DÜNÜN SON MODELLERİ BUGÜNÜN TEKNO-ÇÖPLERİ Mevcut tüketim alışkanlıklarıyla insanlar, son çıkan ürünü satın almaya yönlenirken, bir önceki sürümlerin kısa zamanda çöp haline geldiğini gözden kaçırıyor. 2009 yılında 50 milyon ton olan tekno-çöpün, 2014 yılında 72 milyon tona ulaşacağı bekleniyor. Bu tabloda Türkiye’nin payı, yılda 539 bin ton. Bu çöpler, yerel yönetim eliyle toplanıp geri dönüşüm tesislerine gönderiliyor. Parçalanma aşamasından sonra 3 farkı yöntemle geri dönüştürülüyor. Pirometalurjik İşlem: Tekno-çöplerin yüksek ısıyla eritilerek geri dönüştürülmesi. Hidrometalurjik İşlem: Tekno-çöplerin, suyla veya organik çözücü sıvılarla geri dönüştürülmesi. Biyometalurjik İşlem: Tekno-çöplerin alg, maya, bakteri, küf gibi mikroorganizmalarla geri dönüştürülmesi. Bu işlemler sonucunda, dünyadaki tekno-çöpün yalnızca %18,4’ü geri kazanılıyor. Bu değişimin, gelecek dönemlerde dünyayı, yılda 50 milyon ton tekno-çöpten kurtaracağı düşünülüyor. ROBOT BALIK DENİZLERE AÇILIYOR Amerikan donanması dünya ülkelerinin ortak problemi mayınların temizliği için “Silent Nemo” adlı yeni bir çalışma başlattı. Düşman gemilerini gözlemlemek için sessizce ilerleme özelliğine sahip ve ton balığına benzeyen bu robot, 1,5 metre ve 45 kilogram ağırlığında. Diğer deniz araçlarına kıyasla pervaneyle değil kuyruk ve yüzgeç hareketleriyle ilerleyen bu balık, gerçek balıklardan ayırt edilemiyor ve sonar cihazlarında görülemiyor. Bu özelliğinin casusluk çalışmalarını beraberinde getireceğini düşünen dünya basını, bu icada “Casus Balık” adını verdi. Bununla birlikte bu robot bir oyun konsoluyla yönlendirilebiliyor, mayın arama gibi zor görevlerin üstesinden geliyor ve gemilerde gövde hasar tespiti yapabiliyor. BİLGİ DAĞARCIĞI 46