Senwes Scenario Junie / Julie 2016 - Page 46

••• DS. CAREL BOTMA DEEL 2: DIE IMPAK VAN STRES LEES: Genesis 3:1; 14-19 VANDAG GAAN EK VIR JOU WYS WAT DIE IMPAK VAN STRES OP DIE LEWE VAN DIE INDIVIDU MAG WEES, MET ANDER WOORDE, WAT IS DIE EFFEK DAARVAN OP JOU LEWE? WAT GEBEUR FISIES MET DIE MENS WAT STRES ERVAAR? W anneer ons bronne met ’n potensiële bedreiging gekonfronteer word, is daar in die eerste plek ’n alarmfase. Dit word gekenmerk deur skok. Dink maar aan die verwoede bul of hond wat onverwags op jou afstorm. Of jou motor word gekaap. Die mens se liggaam mobiliseer homself egter gou om ’n teenskokreaksie uit te voer. Tydens die teenskokreaksie is die liggaam se vermoëns om te presteer ver bo die normale. Dit is dán wanneer jy met die grootste gemak in jou volle vaart bo-oor die hek sal spring ten einde van die stormende bul te ontvlug. Jy 44 JUN/JUL 2016 bereik sodoende ’n prestasiepiek. Die volgende fase is die weerstandfase. Tydens hierdie fase word die gedrag van die teenskokfase voortgesit, maar die hardloper se asem raak min en hy word moeg. ’n Prestasieplato word bereik en die bul is besig om jou in te haal. Dit is tydens hierdie fase waar jou emosionele bronne hulle hande vol het met al die genoemde pogings om deur middel van die bestuur van die ander bronne, kop bo water te hou. Alhoewel ek nou vir jou ’n ekstreme voorbeeld van ’n stressor gegee het waarmee ons nie elke dag te doen kry nie, het die alledaagse stressore presies dieselfde proses en impak op ons. Sommige van hierdie stressore is so gering dat ons dit beskou as deel van ons daaglikse roetine. Dink maar aan die oggende wanneer jy verslaap, wanneer jy die verkeer aandurf, wanneer een van die kinders voor slaaptyd onthou dat daar die volgende dag ’n projek by die skool ingehandig moet word, of bloot net wanneer die elektrisiteit onverwags afgaan. Hoe dit ook al • SENWES Scenario sy, ons kry daagliks met honderde stressore te doen. Daarom is dit goed te begryp dat, al is die jakkalsies klein, hulle uiteindelik ook ’n enorme impak op ons lewens kan hê. Die laaste fase is dié van uitputting, uitbranding of ineenstorting. Die liggaam en emosionele bronne se vermoëns om die bedreiging te weerstaan, stort in duie en ’n krisistoestand ontstaan. Jy voel moeg en uitgeput, jy sukkel om te konsentreer, jy raak maklik geïrriteerd en kan uiters pessimisties word. Die lewe en sy mense het vir jou hulle glans verloor en jy het niks goeds om daaroor te sê nie. Jy het uitgebrand... moontlik ervaar jy selfs al meegevoelsuitputting. Maar daarvan sal ek jou in ’n latere uitgawe meer vertel.