Senwes Scenario Desember 2016 / Januarie 2017 - Page 49

••• •• KO L SK O O T •• Ballistiese koëffisiënt (“BC”) JAN-LODEWYK SERFONTEIN W at is dié nuwe woord of term wat deesdae so vrylik gebruik word? Is dit nou weer ‘n term wat gebruik word sodat jagters dink hulle het nuwe toerusting nodig om beter te jag? Of is dit iets wat nog altyd daar was, maar nou net ‘n naam en betekenis gekry het? Die afkorting “BC” is afkom­ stig vanaf die Engelse vertaling van ballistiese koëffisiënt (ballistic coefficient). Die BC van ‘n koeël is ‘n aanduiding van hoe vaart­ belyn die koeël is. Dit meet hoe goed ‘n koeël deur die lug kan sny. Wiskundig is BC die verhouding tussen ‘n koeël se seksionele digt­ heid (gewig/deursnee) en sy vorm. Hoe hoër ‘n koeël se BC is, hoe beter sal dit deur die lug trek. Hoekom is ‘n koeël se BC so ‘n belangrike begrip? Die BC van ‘n koeël is belangrik vir skuts, aan­ gesien dit gebruik word om die koeël se trajek en windafwyking te bepaal voor dit die teiken gaan tref. Met dié inligting kan jy dan veranderings maak om die teiken op die regte plek te tref. Met afstandtasters kan die afstand na ‘n teiken maklik bepaal word. Die wind is egter ‘n veranderlike wat baie selde dieselfde bly. Daarom wil skuts ‘n koeël hê met ‘n goeie BC wat nie so baie deur die wind geaffekteer word nie. Indien ons twee .243 koeëls wat dieselfde weeg met mekaar vergelyk, sal hulle seksionenele digtheid dieselfde wees, aangesien hulle ewe swaar weeg en dieselfde Tabel 1 Afstand 100 200 300 400 500 600 700 800 .243 BC .373. 2850fps. 100gr. 25km/h. Vertikale Horisontale afwyking afwyking 0cm 12cm 42cm 96cm 180cm 306cm 476cm 704cm 4cm 16cm 39cm 76cm 125cm 186cm 273cm 376cm .243 BC .430. 2850fps. 100gr. 25km/h Vertikale Horisontale afwyking afwyking 0cm 10cm 39cm 92cm 170cm 282cm 427cm 624cm 4cm 14cm 33cm 64cm 105cm 156cm 224cm 304cm Tabel 2 Afstand 100 200 300 400 500 600 700 800 6.5x55 BC .495. 2850fps. 140gr. 25km/h. Vertikale Horisontale afwyking afwyking 0cm 10cm 39cm 88cm 160cm 258cm 392cm 568cm 3cm 12cm 30cm 52cm 85cm 132cm 182cm 256cm 6.5x55 BC .535. 2850fps. 140gr. 25km/h. Vertikale Horisontale afwyking afwyking 0cm 10cm 39cm 84cm 155cm 252cm 378cm 544cm 3cm 12cm 27cm 48cm 80cm 120cm 168cm 224cm deursnee het. Indien ons Sierra se koeëls as ‘n voorbeeld gebruik, kry ons die volgende BC van die verskillende koeëls. • Sierra Pro Hunter 100 gr. BC - 0.373 • Sierra Game King 100 gr. BC – 0.430 Hoe groot verskil maak die BC van ‘n koeël op sy trajek en sy rigting op ‘n lekker winderige dag? Te danke aan tegnologie kan rekenaars vir ons daardie vrae beantwoord sonder dat ons op die skietbaan hoef te wees. Hier is ‘n voorbeeld van so ‘n tabel wat deur ‘n reke­ naarprogram gegenereer is. Die veranderlikes wat ek ingevoer het, was kaliber, BC, spoed, gewig en windspoed (Tabel 1). Indien ons na ‘n kaliber kyk wat bekend is vir sy goeie BC, kry ons die volgende inligting vanaf die rekenaarprogram vir ‘n 6.5 x 55mm (Tabel 2). Uit hierdie voorbeelde is dit duidelik dat twee koeëls, van die­ selfde [X\Y]Y\[HY[]YY] ۈ\[[H HYHZZ[ZYHXBX[YZX\[Y[Y[\[0B[H[X\Y]YZX\\[Zܙ ܙYHܙY[[8&]\pY\Y[]ܛ\\\[[ܚZY]p]\H[8&\YYZH[X\YH\ZYK[Y\YHppBZ]Y\\[YH\[[B[X\\Y\[Y\\pHY[X\[YHpYHY]\۞B[Z[\XYZY\ܙ]\Z\HZܙKST[\[8(T MҐS M‚ ‚