SCUE Magazine Số 1 Tháng 5, 2013 - Page 11

GI?I TRÍ - 11 Nobel kinh t? 2005 và lý thuy?t trò ch?i Góc SCUE L ý thuy?t trò ch?i là m?t nhánh c?a Toán h?c ?ng d?ng. Ngành này nghiên c?u các tình hu?ng chi?n thu?t trong ?ó các ??i th? l?a ch?n các hành ??ng khác nhau ?? c? g?ng làm t?i ?a k?t qu? nh?n ???c. Ban ??u ???c phát tri?n nh? là m?t công c? ?? nghiên c?u hành vi kinh t? h?c, ngày nay Lý thuy?t trò ch?i ???c s? d?ng trong nhi?u ngành khoa h?c, t? Sinh h?c t?i Tri?t h?c. Lý thuy?t trò ch?i ?ã có s? phát tri?n l?n t? khi John von Neumann là ng??i ??u tiên hình th?c hóa nó trong th?i k? tr??c và trong Chi?n tranh L?nh, ch? y?u do áp d?ng c?a nó trong chi?n l??c quân s?, n?i ti?ng nh?t là khái ni?m ??m b?o phá h?y l?n nhau (mutual assured destruction). B?t ??u t? nh?ng n?m 1970, Lý thuy?t trò ch?i b?t ??u ???c áp d?ng cho nghiên c?u v? hành vi ??ng v?t, trong ?ó có s? phát tri?n c?a các loài qua ch?n l?c t? nhiên. Do các trò ch?i hay nh? Song ?? tù nhân (prisoner's dilemma), trong ?ó l?i ích cá nhân làm h?i cho t?t c? m?i ng??i, Lý thuy?t trò ch?i ?ã b?t ??u ???c dùng trong Chính tr? h?c, ??o ??c h?c và tri?t h?c. Cu?i cùng, Lý thuy?t trò ch?i g?n ?ây ?ã thu hút ???c s? chú ý c?a các nhà Khoa h?c máy tính do ?ng d?ng c?a nó trong Trí tu? nhân t?o và ?i?u khi?n h?c. Bên c?nh các m?i quan tâm B?N TIN SCUE S? 1 có tính ch?t hàm lâm, lý thuy?t trò ch?i ?ã nh?n ???c s? chú ý trong v?n hóa ??i chúng. John Nash, m?t nhà lý thuy?t trò ch?i, ng??i ?ã nh?n ???c gi?i th??ng Nobel, ?ã là ch? ?? trong cu?n h?i ký n?m 1998 c?a tác gi? Sylvia Nasar và trong b? phim M?t tâm h?n ??p (A Beautiful Mind) n?m 2001. M?t s? trò ch?i truy?n hình (game show) ?ã s? d?ng các tính hu?ng c?a lý thuy?t trò ch?i, trong ?ó có Friend or Foe? và Survivor. Tuy t??ng t? v?i Lý thuy?t quy?t ??nh, nh?ng Lý thuy?t trò ch?i nghiên c?u các quy?t ??nh ???c ??a ra trong m?t môi tr??ng trong ?ó các ??i th? t??ng tác v?i nhau. Nói cách khác, Lý thuy?t trò ch?i nghiên c?u cách l?a ch?n hành vi t?i ?u khi chi phí và l?i ích c?a m?i l