Przegląd Archiwalno-Historyczny 1 (2014) - Page 103

Grecka diaspora w Poznaniu w XVIII i XIX w. 103 leżnego od poznańskiej wspólnoty. Swą posługę pełnił dla kaliskiej gminy w latach 1808-1827. Z jego pobytu w nadprośniańskim grodzie wiadomo na pewno, że uczestniczył w powitaniu cara Aleksandra I 10 listopada 1815 r.55 Papas Atanazy Sawicz zmarł 22 czerwca 1827 r., w wieku 51 lat, do śmierci pozostał w stanie bezżennym, jego jedyni krewni – brat i siostra – mieszkali w Kijowie. Był kawalerem Orderu św. Anny III klasy56. W 1819 r. zmarł ostatni ksiądz grecki w Poznaniu nazwiskiem Zupanos. Po jego śmierci wspólnota zmuszona była sprzedać kamienicę w rynku, aby spłacić zaległe pensje spadkobiercom kapelana57. W okresach wakatu na stanowisku kapelana gmina poznańska radziła so­ bie inaczej: „[…] nieraz z Pietrkowa Xsiędza Kanonika greckiego kosztami ich sprowadzano, utrzymywano i płacono mu drogo jako też i Dziekanowi jego za edukację ich dzieci”58. W  drugiej połowie XIX w. kapłanów sprowadza­ no z Lipska. Pogrzeb Jana Konstantego Żupańskiego sprawował archiman­ dryta Kalozimos z Lipska, przy którym funkcję diaka pełnił doktor filozofii Johannitis Anthimos59. Majątkiem kościelnym i  sprawami materialnymi parafii opiekowało się specjalne kuratorium, złożone z kilku osób należących do gminy. Epitropowie opodatkowywali członków wspólnoty, prowadzili zbiórki składek oraz wy­ dawali pieniądze na potrzeby kościoła i  utrzymanie kapłanów. Co pewien czas składali ze swych czynności sprawozdania członkom gminy na wspól­ nych zebraniach. Od samego początku godność tę dzierżyli przedstawicie­ le rodziny Żupańskich, wiadomo też, że na czele kuratorów opiekujących się kaplicą przez pewien okres stał Michał Kariłło60. W roku 1795 (lub 1797) Konstanty Żupański założył cmentarz położony na północ od przedmieścia Wilda. Władze pruskie potrzebowały tego tere­ nu na budowę fortyfikacji, dlatego w 1857 r. ofiarowały Grekom plac przy ul. Colomba (obecnie Towarowa). Aktu poświęcenia dokonał 29 sierpnia 1857 r. proboszcz gminy kaliskiej ks. Jakub Kraszanowski. Cmentarz z czasem po­ łączył się ze świętomarcińskim i  zakupiony został od rodziny Żupańskich przez parafię św. Marcina, z  zastrzeżeniem nietykalności grobów prawo­ sławnych61. 55 J. Raciborski, dz. cyt., s. 118. dz. cyt., sygn. 7, s. 22; S. Przygodzki, Kalisz wielokulturowy, Kalisz 2012, s. 114-115. 57  Dr Zielewicz, Jan Konstanty Żupański, „Kłosy” 1884, nr 970, s. 80. 58 APK, dz. cyt., sygn. 3, s. 88-89. 59 Dr Zielewicz, dz. cyt., s. 80. 60 APK, dz. cyt., sygn. 3, s. 65. 61 Nazwiska zmarłych pochowanych na obecnym cmentarzu świętomarcińskim: Wacław Żupański (1871-1912), z Grabowskich Maria Żupańska (zm. 1911), Leon Żupański (zm. 1873), Katarzyna z Jagielskich Żupańska (1801-1868), Konstanty Kałuba (zm. 1862), Aleksander Mora­ liński (zm. 1849), Anna z Żupańskich Moralińska (zm. 1848), Ferdynant Duszyński (zm. 1869), Katarzyna z Grabowskich Duczyńska (zm. 1870), Katarzyna z Jagielskich Żupańska (zm. 1871). 56 APK,