nisan2019 nisan2019 - Page 29

“İnsanı yaşat ki devlet yaşasın” diyen Edebâli atanın işaretinde, insanın yaşadığına dair mühürler vuruyor Mimar Sinan. Bu mühürler vurulurken aklıselim, lojistik kabiliyeti en yüksek verimlilikte, sabırlı ve bilgiye açık, kamusal nihai başarıları kişisel zaaf ve ihtirasların üzerinde tutarak yapıyor. Devlet yaşıyor insan yaşadıkça. Hakk ile olup Hakk’a olmaya gayret ediyor. Peygamber Ocağı ordusu İran üzeri sefer ederken, Sinan Van Gölü’nü 2 haftada 3 kadırga yapacak bir azim ve cesaretle devlet olup geçiyor örneğin. Bosna’da köprü oluyor. Ordu gitsin, ordu yürüsün, devlet olsun, İslâm kılsın diye, toprağı incitmeden aşk-ül ayn kokuyor. İbadet ediyor Mimar Sinan. Mimar bedenini, erdem ruhunun emrine amade kılıyor. Ruhunda üflenmiş nurdan nefesi taşlara, sütunlara yükleyip Gök kubbe altında kubbeler ile zikrediyor. Kendisine emanet edilen mühendislik bilimini, sanat ilmine harç edip karıyor, Mimar mirasları açıyor önümüze. Asırlar öncesinden asırlar sonramıza ufuklar saçıyor. Köprüleri yalnız ırmağı geçmek için yapmıyor. Aynı zamanda doğuyu batıya ulayıp, hepsinin üzerinde bir hâle imza ediyor. Dünya üzre bir Mimar Sinan geçiyor. Hâlen ve hem de yine geçmeye devam ediyor. “Çıraklık işim” diyor an geliyor o vakit. O vakit Şehzade Mehmet Camisi geliyor. Dört ayaklı, dört yarım kubbenin desteklediği bir ana kubbe ile inşa ediliyor cami. Akabinde Üsküdar’da Mihrimah Camii yapılıyor. Avlusunda bugün de şiirler yazılan inci. Kız kulesi ile yoldaş olup bizleri selamlıyor. Her işi incelik ve zarafet yüklü. Tüm ihtişamlarını, imarın sadeliği içre ispat ediyor. Hay demeden hayran olan hisseler düşüyor fakir haznelerimize bugün. “kalfalık dönemim” dediği vakit Mimar Sinan, Süleymaniye Camii ve külliyesi imar oluyor. Farklı bölgelerden getirilen malzemelerle inşa olurken devletin hakimiyetini anlatıyor. Mihrabında Fetih Suresi, kubbesinde Nur Suresi yazıyor. İslâm dininin, evrensel ve zamandan münezzeh kapsayıcılığı Mimar Sinan’ın eserlerinde vukuu ediyor. Ayetleri bir de buradan okumak mı düşüyor naçiz idrakımıza bilinmez lakin… Medeniyet, Mimar Sinan’ın şehircilik anlayışında insan ile can buluyor. Darülkurra (kitap okuma yeri), darüşşifa (sağlık odası), hamamı, imareti, altı medresesi, dükkânları ve Kanunî Süleyman ile Hürrem Sultan‘ın türbeleriyle büyük bir alana yayılmış kentsel bir düzenleme olarak Haliç kıyısında sade ihtişamıyla bizi gözetiyor Süleymaniye… Hem bu dünyayı hem ahireti zihinlerde tutuyor. 29