Natura May- June 2014 - Page 101

T ürkiye’de modern mimarinin gelişimi çeşitli safhalardan geçti. Kısmen ideoloji ile belirlenen mimari dildeki ilginç değişimler, 20. yüzyılın ilk dönemlerinden itibaren ‘milli mimari’ye yönelik çeşitli girişimlere sahne oldu. Devlet ve hükümeti temsil eden mimari günümüze kadar uzanan evrelerde modern Türk kimliğini belirleyen milli ideolojinin hizmetinde oldu. Stil ve kimlikteki bu bocalamalar kısmen tepeden inme hükümet politikalarının bir sonucu... Mimari, özellikle hükümet kurumları için ihale edilen yapılarda görülen hükümet diktesinden de etkilendi. Mimariyi yönlendirmek üzere bir hükümet ‘politikası’ndan söz edilemese de, bu evreler boyunca politik liderlerin tercih ettikleri tarzlar konusunda bir anlayış oluştu. Örneğin 1950’lerin başında, 1960’ların sonunda ve 1980’lerdeki ekonomik genişleme dönemlerinde, küresel vizyona sahip kurumlar çerçevesinde uluslararası modernizm tarzları benimsendi. Buna karşın, 20. yüzyılın başında hükümetin daha içe dönük milli politikaları sonucunda pek çok kamu yapısında tarihselci Neo-Osmanlı tarzı görüldü. T he advancement of modern architecture in Turkey has gone through a number of phases. The intriguing transformations of architectural language dictated in part by ideology has seen numerous attempts at a “national architecture” starting from the early parts of the 20th century. Architecture as representative of the state and government has repeatedly been at the service of national ideology to determine modern Turkish identity in successive phases that run to the current period. These vacillations in style and identity are in part top down governmental policy. They are in the realm of architecture loosely guided by governmental dictate especially in the realm of buildings commissioned by governmental institutions. While there has never been any governmental “policy” to guide architecture there has over these many phases been an understanding by architects of the stylistic priorities of political leaders. For example, in the early 1950s, late 1960s and 1980s at moments of expansion for the Turkish economy and institutions with a more global vision there was a use of international styles of modernism. In contrast since the beginning of the 20th century the more inward looking nationalistic policies of MAYIS - HAZİRAN 2014 / MAY - JUNE 2014 • NATURA 101