INmagazine Sayı 14 - Page 46

sel olarak mükemmelleştiren (bilin- çaltı) bir insanın bir gün sol el ile diş fırçalamaya karar vermesi (bilinç) ve alışkanlığını kırmak isterken yaşadı- ğı zorluk denilebilir. Eski çağlardan beri insanlar için ka- rar verme süreci ve zihin fonksiyon- ları bir enerji gerektirdiğinden en az enerji ilkesi ile kararların hızlı veril- diği ve bilinçaltının karar almada çok etkili olduğu görülmüştür. Özellikle hızlı karar vermemiz gereken günü- müz dünyasında, alışkanlıklarımız hızlı hareket etmemize olanak tanır- ken kritik konularda bilinçli karar verme konusunda bize engel olabilen bazı bilinç ve bilinçaltı görev bölüşü- mü haricinde rasyonel karar verme- mize engel olan bazı yanılgılar bulun- maktadır. Bilişsel Yanılgılar 44 Bilişsel Yanılgı (Cognitive Bias veya Bilişsel Yatkınlar olarak da çevirebi- Görsel www.freepik.com sitesinden alınmıştır. Charles Kettering “herhangi bir fikri öldürmenin en iyi yolunun onu bir komiteye getirmektir“ demiştir. Belki de şirketlerde kritik toplan- tılarda yeni fikirlere karşı “neden bunların yapılama- yacağına ilişkin” dirençler öne sürülmesinin sebebi toplantıya katılan kişilerin statüko yanılgısında olmala- rı olabilir. lir) insan zihninde karar alma meka- nizmalarını etkileyen ve rasyonel ka- rar vermede sapma yaratan düşünce sistemi hatası olarak tanımlanabilir. Buna en geçerli örneklerden biri Ku- marbaz Yanılgısı bir örnek vermek gerekirse üst üste 5 kez tura gelen bir yazı-tura oyununda oyuna katı- lan kişilerin çoğu bir sonraki paranın yazı olarak geleceğini düşünmele- ri diyebiliriz. Burda beynimiz daha önce bize verilen verilere göre yo- rum yaparak aslında %50-%50 olan yazı gelme şansını sanki geçmiş tec- rübelerden dolayı daha fazla olarak görmekte dolayısıyla mantık yerine bilişsel yanılgı ile karar vermektedir. Statüko Güvenlidir Başka bir bilişsel yanılgı olan Statüko Yanılgısı da (Status quo Bias) buna benzer bir rasyonel karar ilüzyonu- nu oluşturur. Statüko öteden beri var olan, içinde bulunulan durum anlamına gelmektedir. Aynı şekilde statükocu bulunduğu durumu aynen korumak isteyen kişiye denmektedir. Beynimiz ve özellikle bilinçaltımız alışkanlıklara sıkı sıkıya bağlı olduğu için süprizlerden hoşlanmaz. Aynı ru- tin ve alışkanların kişiyi güvende tu-