INmagazine Sayı 14 - Page 38

HUKUK Yolsuzlukla Bitmeyen Kavga OECD çatısı altında yürütülen kurumsal çalışmalar ile üye ülkelerin konuyu iç hukuklarına nasıl iktisap ettikleri ve ne şekilde uyguladıkları düzenli olarak gözetim ve denetim altında tutul- maktadır. Keza OECD tarafından üye ülkelere bir takım tavsiyeler verilmekte, bu tavsiyelerin ne şekilde ele alındığı da ayrıca gözetim ve denetim altında tutulmaktadır. Yazan: Av. Uğur DEĞİRMENCİ Ü 36 lkemizde yolsuzlukla mücadele konusunda çerçeve bir yasal düzenleme bulunmayıp bu konudaki regü- lasyonu oluşturacak ayrı bir idari otorite de bulun- mamaktadır. Hal böyle olunca, gerekli kurumsal mekaniz- maları tesis etmiş olan az sayıda firma hariç olmak üzere ülkemizde faaliyet göstermekte olan çoğu firma açısından yolsuzluk, hâlâ yeterince ilgi çekici değildir. Bir önceki ya- zımızda yolsuzluk ve uyum ile ilgili dünya uygulaması ile kurumların uyum programlarını oluştururken dikkate al- maları gereken temel prensiplerden bahsetmiştik. Bu yazı- mızda ise yolsuzlukla mücadele bağlamında temel hukuki düzenlemeleri paylaşacağız. Dünyadaki Düzenleme ve Uygulamalar Ülkemizin de tarafı olduğu temel olduğu milletlerarası söz- leşmeler (iç hukukuna iktisabı sırasıyla) şunlardır: • 2000: OECD Konseyi - Uluslararası Ticari İşlemlerde Yabancı Kamu Görevlilerine Verilen Rüşvetin Önlen- mesi Sözleşme (4815 s.k - RG:23956) • 2003: Avrupa Konseyi – Yolsuzluğa Karşı Özel Hukuk Sözleşmesi (4852 s.k – RG: 25088) • Birleşmiş Milletler – Sınıraşan Örgütlü Suçlara Karşı Sözleşme UNTOC (4800 s.k – RG: 25014) • 2004: Avrupa Konseyi – Yolsuzluğa Karşı Ceza Hukuku Sözleşmesi (5065 s.k – RG: 25352) • Avrupa Konseyi – Suçtan Kaynaklanan Gelirlerin Ak- lanması, Araştırılması, Ele Geçirilmesi ve El Konmasına İlişkin Sözleşme (5191 s.k – RG:25500) • 2006: BM - Yolsuzlukla Mücadele Sözleşmesi UNCAC (5506 s.k – RG:26177) OECD çatısı altında yürütülen kurumsal çalışmalar ile üye ülkelerin konuyu iç hukuklarına nasıl iktisap ettikleri ve ne şekilde uyguladıkları düzenli olarak gözetim ve denetim al- tında tutulmaktadır. Keza OECD tarafından üye ülkelere bir takım tavsiyeler verilmekte, bu tavsiyelerin ne şekilde ele alındığı da ayrıca gözetim ve denetim altında tutulmaktadır. Bu kuralların şirketlere yansıması ise ICC (Milletlerarası Ticaret Odası) eliyle sağlanmaktadır. Kurumun yayımlamış olduğu tavsiye kuralları işletmelere, geçerli ulusal mevzuat ve başlıca uluslararası yasal belgeleri temel alarak, bir kendi kendini düzen- leme yöntemi sunmak üzere ta- sarlanmıştır[1]. Bu çerçevenin en temel kaynağı ise kuşkusuz yukarıda belirtilen milletlerara- sı sözleşmeler sistemi ile örülen hukuki altyapıdır. Kurum tarafın- dan 2011 yılında yayımlanmış ve halen geçerli olan Yolsuzluk Müca- dele Kuralları kapsamında şirketler açısından uygun davranış kurallarını, bu kurallara uyumlu olarak faaliyetle- rini sürdürmek amacıyla kabul etme- leri gereken temel politikaları ve etik programlarının olması gereken temel unsurlarını düzenlemektedir. Bu hukuki çerçeve içerisinde, yolsuzluk siyasi ve sosyal bo- yutlarına ilaveten, serbest piyasadaki adil rekabetin önün- de bir engel olarak görülmektedir.