INmagazine Sayı 14 - Page 35

sorumlu olacak? Yapay zeka mı? Ta- sarlayan ya da geliştiren kişi mi? baş- langıçta verilen veri mi? algoritma mı? kullanıcı mı? Bütün bu sorular çözüm bekleyen en önemli alanlar arasında görünüyor. İnsan-makine etkileşimli iş yerleri arttıkça konunun iş hukuku boyu- tundaki sorunların nasıl aşılacağı da cevap bekleyen bir başka konudur. Mevcut düzenlemeler birçok soruya cevap vermemekte. Yapay zeka tek bir kişinin ürünü olmayabilir, birçok kişi tarafından üretilmiş olabilir, bu durumda cezai sorumluluk kimde olacak, haklar kime nasıl tanımlana- cak gibi konulara da cevap bulunması gerekiyor. Yapay zeka yeni bir kitap yazabili- yorsa ya da tablo çizebiliyorsa sahip olduğu haklar var mıdır? Söz konusu haklar nedeniyle elde edeceği gelir kimin olacak, nasıl kullanılacak gibi konular ise yapay zekaya tanınacak haklar bakımından tartışılması ge- reken önemli alanlardan sadece bir kaçıdır. İlk kez 1942 yılında kısa öykü yazarı Isaac Asimov, “Robotbilimin Üç Ya- sası”nı ortaya atar. Asimov Kuralları olarak bilinen bu üç yasaya göre “Bir robot, bir insana zarar veremez ya da zarar görmesine seyirci kalamaz. Bir robot, birinci kuralla çelişmediği sürece bir insanın emirlerine uymak zorundadır. Bir robot, birinci ve ikin- ci urala çelişmediği sürece kendi var- lığını korumakla mükelleftir.” Söz konusu bu kuralların yukarıda tartışılan ihtiyaçlar ile örtüşmediği nettir. Hukuki ve cezai sorumluluklar, hukukun diğer alanları, etik kurallar, mahremiyet ve verilerin korunması gibi hususlarda düzenleme ihtiyaç- ları öne çıkmaktadır. Diğer taraftan sektörler özelinde gelişen teknoloji- lere göre ayrı ihtiyaçlar da doğabile- cektir. SONUÇ: Yukarıdaki tartışmalar ışığında bilm-kurgu filmlerinde gördüğümüz hususların çoğunun gerçek olmasına çok uzak değiliz. Yapay zeka içeren sistemlerin birbirleriyle insanların anlamayacağı bir dilde konuşmaları ve dünyayı ele geçirme planları yap- maları halinde bunlara yönelik nasıl önlemler alınacak. Akıllı zeka içeren savaşçı robotların, makinaların kont- rolsuz bir şekilde kadın, çocuk, insan öldürmesi nasıl engellenecek. Duy- guları olan konuşabilen ve insanlar- la sosyal iletişime giren yapay zekalı makinaları şiddetten nasıl koruyaca- ğız. nasıl düzenlenecek. Yapay zeka içe- ren sistemlerde big data hızlı bir şe- kilde yer alıyorken işin mahremiyet kısmı nasıl güvence altına alınacak. Yapay zekalar yeni eserler meydana getirebiliyorsa bu teknoljiler bağla- mında hukuki haklar (fikri ve sınai mülkiyet hakları, vb.) nasıl tanımla- nacak. Bahsedilen tüm bu hususlar yanında yapay zekanın hem hukuk hem de etik ve uyum alanlarında hayatımıza bazı kolaylıklar getirmesi de kaçınıl- mazdır. Hızla gelişen ve insan zeka- sına üstün geleceği tartışlan yapay zeka bakımından hukuki ve etik ted- birlerin de, gelişen teknolojiler hızın- da, geç kalınmadan alınması gereki- yor. Yeni bir uyum alanı olarak, yapay zeka teknolojileri kullanan toplumla- rın, bireylerin, şirketlerin hayatlarına da söz konusu hukuki düzenlemeler ve etik kuralların girmesi kaçınılmaz görünüyor. Yapay zekalı makinaların verdiği za- rarlar sonucundaki sorumluluklar Kaynakça: Bozkurt Yüksel; Armağan Ebru; “Robot Hukuku”, TAAD, Yıl:7, Sayı:29 (Ocak 2017) Brezeal, Cynthia; Brooks, Rodney; “Robot Emotion: A Functional Perspective” Say, Cem (Boğaziçi Üniversitesi, Bilgisayar Bölümü öğretim üyesi) Şabanoviç, Asif; Yannier, Selim; “Robotlar:Sosyal Etkileşimli Makineler” Artificial Intelligence Technology Strategy (Report of Strategic Council for AI Technology), 2017, 31 March. “Towards a New Digital Ethic”, EU Data protection Supervisor, 2015, 11 Septemer, sh. 14-15. http://www.tdk.gov.tr/index.php?option=com_gts&arama=gts&kelime=zekâ&uid=58140&guid=TDK.GTS.5c1b2f877477e6.95664064 https://sarkac.org/2018/06/yapay-zeka-ve-hukuk/ https://www.turkcebilgi.com/turing_testi https://yapayzekahukuku.com/practice-areas/bicycle-accidents/ 22.11.2018 Türk Dil Kurumu (TDK), http://www.tdk.gov.tr/index.php?option=com_gts&arama=gts&guid=TDK.GTS.5c00f91934b641.38371673, 30.11.2018 https://www.japan.go.jp/tomodachi/2018/spring2018/artificial_intelligence.html, 30.11.2018 https://www.xtrlarge.com/2017/12/08/yapay-zeka-alphazero-satranc-usta/ https://www.haberturk.com/ekonomi/teknoloji/haber/1396308-duyulari-olan-robot-el-cok-yakinda http://www.ai.mit.edu/projects/sociable/baby-bits.html http://www.bilimteknik.tubitak.gov.tr/sites/default/files/bilgipaket/robotik/uygulama3.html https://sosyalmedya.co/googlein-sahibi-oldugu-boston-dynamicsten-sasirtan-ve-urperten-yeni-robotlar/ https://yapayzekahukuku.com/practice-areas/car-accidents/ 33