INmagazine Sayı 11 - Page 42

İZ L E N İ M 40 “LAVA JATO” (CAR WASH YA DA ARABA TEMİZLEME) İSİMLİ OPERASYONLA ANILAN BREZİLYA’DAKİ YOLSUZLUK SKANDALI, SİYASETİN EN ÜST KADEMELERİNİ DERİN BİR SARSINTIYA UĞRATTI. yaparak soruşturulan konular ile ilgili bilgi- lere ulaşılmış, bu da soruşturmanın derin- leştirilmesine olanak sağlamış. Son stratejiyi Savcı Hanım kibarca “Yar- dımlaşma” (cooperation) olarak adlandır- dı. Ben bu adımı “pazarlık” olarak da ad- landırabilirdim. Savcıların gerçek ve tüzel kişilerle yaptıkları pazarlıklar olayları, sü- reçleri aydınlatmış ve ilave delillerin ortaya çıkmasını sağlamış. Bu stratejilerin sabırla ve başarıyla uygu- lanması sonucunda da operasyonun bo- yutu heybetli bir dağ haline gelmiş: 767 arama ve ele geçirme, 207 delil toplama, 203 geçici tutuklama ile 269 kişiye yöne- lik açılan 61 resmi davanın ardından 29 tutuklama. Bu resmin mali tablosunda ise 3 milyar ABD doları tutarında devlet malı iade edilmekteymiş; 971 milyon doları blo- ke edilirken, 232 milyon doları ülkeye yurt dışındaki hesaplardan geri getirilmiş. DEVASA VE İNCELİKLİ BİR OPERASYON Zirvedeki tebliğinde Savcı Viecili bu kap- samlı soruşturmayı başarılı kılan dört stra- tejiden bahsetti: İlki “Devamlılık” stratejisi: Üç yılı aşan sü- rede 40 farklı dosya birbiri ardına takibe konmuş. Detaylarını ancak hayal edebiliyo- rum ama planlamanın pek zorlu bir süreç olduğu kolayca anlaşılıyor. Ardından savcının “Sosyal İletişim” olarak adlandırdığı basın iletişimi geliyor. Bu kap- samda basın organları ile ilişkiler, öğretici röportajlar, ülke tarihinde ilk defa soruştur- ma ile ilgili bir internet sitesi kurulması ile soruşturmanın şeffaflığını sağlama ve halkı bilgilendirme geliyor. Bu yolla soruşturulan konuları halka açıklayarak, yapılmakta olan benzer ihlalleri durdurmaya ya da evvelce yapıldığına şahit olanların (yapıldığından şüphelenenlerin) bildiklerini paylaşmaları- na imkan sağlamışlar. Üçüncüsü “Ulusal ve Uluslararası İşbirli- ği” stratejisi: Savcılık diğer kamu kurum- larıyla ilişkiler kurmuş, 43 ülke ile işbirliği GERÇEĞİ ORTAYA ÇIKARTMAK Savcıdan yapılanları dinlerken, şirket içi soruşturmaların benzerlikleri ile kendi- mize çıkartacağımız dersler aklıma geldi. Aslında şirket içi soruşturmaları yapanlar da bir nevi savcıdırlar. Usulleri ve işlerine uygulanan kurallar (yasalar) farklı olmakla beraber aslında yapılan iş çok benzerdir: “Gerçeği ortaya çıkartmak”. Gerçeğin ortaya koyulmasından sonra kararı vermek mah- kemede hâkim, şirketlerde ise amir makam kimse onun görevidir. İyi planlama soruşturmanın olmazsa olma- zıdır. Gerçeği bulmak için her taşın altına bakmak, konuyla ilgili olup olmadığına ka- rar vermeksizin tüm bulguları tarafsız (ob- jektif) bir gözle (ve sırayla) dizmek gerekir. Soruşturmayı yapanın sorumluluğu sonucu değiştirebilecek nitelikte bir gerçeğin bulu- namaması ya da doğru değerlendirileme- mesidir. Soruşturma yaparken iç iletişim de çok önemlidir. Önce soruşturmanın tarafları bilgilendirilmelidir ki, bekleyiş bir işkence haline gelmesin; güven temin edilsin. So- ruşturma yapıldığı ilgisiz kişilerce duyula- bilir de. Duyanların yaptığı iyi niyetli bile olsa her bir yorum (dedikodu - gıybet) so- ruşturmaya veya soruşturmayı yapana gü- venin zedelenmesine sebep olabilir. Bu da soruşturmanın tarafsızlığına leke düşüre- bilir. Soruşturma bir gerçeği arama faaliyeti yerine, yönetimin bir kişiye karşı kurduğu