INmagazine Sayı 11 - Page 25

Çünkü GO bir strateji oyunu. Hatta, sat- rançtan 264 kez daha fazla kombinas- yonu olabileceği gerekçesi ile bilgisayar ortamında simülasyonu yapılamıyordu. Google, GO’daki hamle ihtimallerinin evrendeki yıldız sayısından daha fazla olduğunu söylüyor. ODTÜ GO topluluğu bir zamanlar sayfa- larına şöyle bir not düşmüştü; “Ne kadar basitse, o kadar evrenseldir. GO oyunu basit kurallarıyla ve sonsuza yakınsayan olasılığıyla günümüz yapay zekalarının erişemediği bir kaotik dal- lanmaya sahiptir. Rus Satranç Şampi- yonu Kasparov’u yenen bir yapay zeka (DeepBlue) üretilmiş olsa da orta düzey bir GO ustasını yenen bir yapay zeka henüz üretilememiştir. Sorun günümüz bilgisayarlarının hesaplayamayacağı derecede yüksek olasılıktaki bir uzayda yapay zekaların usta GO oyuncuları kar- şısındaki çaresizliğidir.” Bir ekşi sözlük yazarına göre benzet- me yapılsa satranç bir tüccar, GO ise filozoftur. GO dünyasına bakıldığında kökeninde; barış, saygı, nezaket ve etik sarmallı bir evren olduğu görülür. ŞİBUMİ VE TRAVANIAN GO ile tanışmam 1970’li yılların sonuna rastlıyor. Hani her insanın yaşamı bo- yunca 3-5 kez okuması, izlemesi gere- ken kitapları ve filmleri vardır ya; işte o yıllarda okuduğum ŞİBUMİ romanı beni GO ile tanıştırdı. Hiçbir zaman aktif bir GO oyuncusu olamadım ama yaşamım boyunca elimin altında hep bir GO tah- Rodney William Whitetaker Kolombiya Devlet Başkanı Juan Manuel Santos, onyıllar boyunca silahlı mücadele veren FARC örgütünün komutanı Timochenko ile el sıkışıyor. tası ve bu oyunu oynamaya yarayan si- yah ve beyaz taşlarım olmuştu. En az dört kez okuduğum ŞİBUMİ’nin yazarı Trevanian enteresan bir edebi- yatçı idi. Her şeyden önce Trevanian gerçek adı değildi ve yayıncısından başka kimse Aralık 2005’te 74 yaşında ölene kadar gerçek adının Rodney Wil- liam Whitetaker olduğunu bilmiyordu. GO bir strateji oyunu idi ve Trevanian ŞİBUMİ’yi bu oyunun stratejilerine uy- gun kaleme almıştı. Trevanian, ŞİBUMİ ve GO üçlüsünü benim için gizemli yapan noktalar var. Örneğin, gerçek GO tahtasının kökle- rini kaybetmemiş bir ağaçtan yapılıyor olması, siyah-beyaz taşlarla birlikte paylaştığımız doğayı temsil etmesi. Bir diğeri, ŞİBUMİ’nin 1970’li yıllarda ya- zıldığını dikkate alırsak içinde yer alan ve “Şişko” adını verdikleri bilgisayarın bugün Google’ın yaptığı işleri yapıyor ol- ması! Bir başka husus, romanın içinde aynen bugünün dünyasında kabak gibi ortada duran CIA’i bile yöneten “gizli bir elin” olması. Ama en önemlisi, romanın baştan aşağıya GO’nun stratejik kurgu- suna uygun gelişmesi. SİYAH TAŞLAR İŞ BAŞINDA GO tahtası üzerine siyah-beyaz taşların dizilmeye başlandığı 4000 yıldır yaşam bir şekliyle acılı, sancılı ama “umutlu” devam ediyordu çünkü 20. yüzyıla ka- dar mesele ne kadar toprak büyüklüğü- ne sahip olunacağı ile sınırlıydı. Sahip olunan topraklardaki madenler, tahıllar ve yerel ekonomi de bir “bonus” olarak bu toprakların sahipleri olan devletlere gidiyordu! Buna GO’nun da bir diyece- ği yoktu çünkü insanoğlu kendisini “alt edecek kapasitede” gelişmemişti. Enin- de sonunda kendi GO tahtası üzerinde bir toprak alışverişinden ibaretti dünya- daki gelişmeler. Oyun yüzyıllarca bu şekilde devam ederken siyah taşlar hırs, kibir, ego, aç- gözlülük ile “strateji” değiştirdi. Oyunun kurallarını siyah taşlar koymaya başladı. Zaten hem de bir taş fazlasıyla oyuna önce onlar başlamıştı. Kendilerine göre gerekçeleri de vardı; silah ve para on- lardaydı. O zaman “onların dediği gibi” olmalıydı. Ticaretin kuralları, doğanın nasıl tahrip edilebileceği, kimin nere- den ne kadar kazanacağı gibi yaşamın bütününü ilgilendiren kurallar bir “gizli elin yönettiği” siyah taşların marifetiyle GO tahtasına yerleşiyordu. GO özgüvenini yine de kaybetmedi. Beyaz taşlar da karşı atak yapabilir, bir strateji geliştirebilir ve siyah taşları alt edebilirdi. Nitekim 2. Irak savaşı öncesi dünyanın süper gücü ABD’nin kapı kapı dolaşıp Irak’ta “Kimyasal silahları nedeniyle” Saddam Hüseyin’i devirmek için ken- dine müttefik bulmakta zorlanmasının ana nedeni dünya başkentlerinden yük- selen savaş karşıtı gösteriler olmuştu. Ya da 2008 küresel finansal krizine ne- den olan finansal sahtekârlıkların ortaya çıkması ile yeni bir beyaz sayfa açılabi- lecek gibi olması… Güney Amerika’da 50 yıllık iç savaşın Kolombiya Devlet Başkanı Juan Manuel Santos’un girişimleriyle sona erdirilme- si… Ama olmuyor işte… Olamıyor! Belki ABD 2. Irak savaşına o günlerde müt- tefik bulamadı ama girişiminin sonuç- ları ortada. Belki finansal krizden ders aldık diye düşündük ama dünyanın en zengin 64 kişisi dünya nüfusunun yarı- 23