EXECUTIVE HOUSEKEEPER MAGAZINE EXECUTIVE HOUSEKEEPER MAGAZINE - Page 120

bitki SEMİZOTU Semizotu kurutularak ve taze olarak tüketilmektedir. Çiğ salatası çok yangın olarak yapılmakta ve sevilerek yenilmektedir. Kaynatılıp böbrek, mesane ve bağırsak iltihaplarında ve sancılarında içilir. Yaz HAZİRAN EXECUTIVE HOUSEKEEPER 2014 gelip de hafif ekşi ve birazda buruk semizotları pazarlara gelmeye başladı mı çoğumuz mutlaka dayanamaz alırız. Semizotunu birde çiftçilere sormak gerekir. Onlar semizotundan kurtulmak için neler yapmaz ki. Tohum kapsülü açıldı mı bahçenin, tarlanın her tarafını semizotu tohumu saracak ve büyüyecektir. Yayılarak büyüyen semizotunun boyu çok uzamaz. Kumlu toprakları sever. Genellikle yaz aylarında yetişmekteyse de sonbahar ve ilkbahar aylarında da görülür. Yabani semizotunun hafif buğulu minik yaprakları vardır. Birde yetiştirileni vardır ki, daha iri yapraklı olmasına rağmen yabanisi kadar lezzetli değildir. Çiğ olarak salatalara eklenebildiği gibi tek başına yoğurtlanarak hazırlanan salatası yaygın olarak yapılmakta ve yenilmektedir. Domates ve kuru soğanla yapılan salatası da çoğu kişi tarafından bilinir. Kahramanmaraş’ta çorbası yapılmaktadır. Gaziantep mutfağında baklagillerle birlikte pişirilen semizotu yemeği sıkça yenir. Kilis’te kıymalı kavurması, İç Anadolu’da pirinçli yemeği ve semizotlu bulgur pilavı bahçe ve tarlalardaki semizotlarını değerlendirmek için iyi alternatiflerdendir. Nar ekşisiyle domates ve salatalık ilavesiyle yapılan salataya ise ‘PİRPİRİM EKŞİSİ’ adı verilmektedir. Gaziantep’te yoğurtlu cacığa ‘Pirpirim Cacığı’ denilmektedir. Ayrıca semizotu saplarından turşu yapılabilir, tohumları da çekilerek una katılıp kullanılabilir. İç ve Güneydoğu Anadolu’da kış için kurutulmaktadır. Çin’de bitkinin tümü ishale, idrar yolu iltihapları ve yüksek ateşe karşı kullanılır. Semizotu suyu deri hastalıklarına iyi gelmektedir. Amerika yerlilerinin sevdikleri otlardan biri olmasına karşın sonradan kıtaya ayak basan Avrupalıların çok rağbet etmediği bir bitkidir. 1819 yılında Amerikalı yazar Corbett ‘Amerikan Bahçıvanı’ adlı kitabında şöyle yazmıştır: “Semizotunu sadece Fransızlar ve domuzlar yer, o da başka bir şey bulamadıklarında.” Semizotu dünyada sıcak ve ılıman iklimli tüm yörelerde yetişmektedir. İşlenen tüm topraklara yerleşmeye eğilimlidir. Çiçeklenme öncesinde toplanır. Çiğ ya da pişirilerek yenilmektedir. Semizotu, pirpirim, soğukluk, temizlikotu, zolaita gibi çeşitli adlarla da bilinmektedir. 118 BITKI.indd���2 6/12/14���8:31�PM