ERMENISTAN REHBERI E-KITAP ERMENİSTAN REHBERİ - Page 89

Ermenistan Rehberi Halepli Ermeniler, Ermenistan’a gelirken yanların- da sadece yaşam enerjilerini getirmediler. Batı Er- menistan’ın kültürünü de taşıyıverdiler. Çoğunun, büyük çoğunluğunun dillerinde Türkçe de var me- sela. 1915 öncesinde aile büyüklerinin sözcükle- rini, o dönemki Osmanlı ağzı ile telaffuz ediyorlar. Üstelik bu kelimelerin bazıları bugünün İstanbul Türkçesi’nde ya unutulmuş ve kullanılmıyor oluyor ya da anlamı daha değişmiş bulunuyor. Tüm buna rağmen anlaşılıyor elbet. Tüm bunlar insanı, İstan- bul’un Anadolu yakasında Boğaz’ı seyreden park- lardan birinde, Ortaçağ İspanyolcası’nı kullanmayı sürdüren yaşlı bir Yahudi çifte denk gelen İspanyol vatandaşı gibi hissettiriyor. Kendi atalarının onları topraklarından atması nedeniyle yüzlerce kilometre ötede anadilinin zaman içinde donarak yaşamasını gören bir İspanyol gibi… Halepli Ermeniler’in yanlarında getirdikleri tek şey Türkçe olmadı elbet. Bir de Batı Ermenistan’da aile büyüklerinin yaptıkları mutfağı taşıdılar Yerevan’a. Bu kapsamda tartışmasız en başarılarından biri Ain- tab olsa gerek. Zaten bu konuda tartışılmaz bir kon- sensüs o kadar geniş ki, Ermeni diasporasının ülke- ye geldiği yaz aylarında yer bulabilmek için şanslı ama çok şanslı olmak gerek. Aintab’ın yemekleri aslında diasporaya da, Türkiyeli turistlere de yeni değil. Fakat sadece isim olarak. Yoksa pişirme ve servis şekilleri çok çok farklı. Mesela orada yediğim mantı gibisini Türkiye’nin mantı merkezi sayılan, Batı Ermenistan’ın büyük şehirlerinden Kayseri’de dahi tatmamış olmam acı bir gerçek. Buranın en önemli yanı ise hizmette kusursuzluğu. Ve bunu da garsonlarının tamamının Halepli Ermeni olması sağlıyor. Sahibi de Halepli Ermeni olan ve ünü dünyanın dört bir yanına yayılan işletmelerden biri Lah- majun Gaidz olsa gerek. Evet, salaş görünümlü. Ve evet, çok ucuz. Bununla birlikte çok lezzetli. Halepli bu aile, lahmacunun Yerevan’daki adı- nı, tadını değiştirdi adeta. Çeşit çeşit yaptıkları lahmacunlar arasında en büyük sorununuz hangisini seçeceğiniz olacak. Kalabalık gittiyse- niz şanslısınız. Farklı siparişler verip bölüşebilir böylece menünün önemli bir bölümünün tadına tek seferde bakabilirsiniz. Bir başka ziyaret edilmezse eksik kalınacak mekan ise Zeituna. Adı gibi zeytin yeşili bir kon- septte. Kendinizi Kafkaslar’dan çok, Akdeniz kültürünün ortasında hissediyorsunuz. Mutfağı, mekanın ortaklarından Shaghig Rastkelenian’ın annesine emanet. Ev yapımı yemeklerin arasın- da neler yok ki? Türkiye’den bildiklerimiz, öğren- diklerimiz ya da bilip de farklı sunum ve pişirme şekline burada şahit olduklarımız... Mekanın sade ve şık dekorasyonu da cabası… Tabii nar- gileler eşliğinde… Kısacası mutfağıyla, eğlence sektöründeki yeriy- le, Halepli Ermeniler Ermenistan’ı baştan sona yeniledi. Ülkede bir devrim yaptılar adeta. Zaten bugünlerde Yerevan demek çoğu kişi için şid- detsiz devrim demek.. Yenilenebilme, küllerin- den yeniden doğabilmek… Fakat bunu zaten dünya tarihinde büyük bir maharetle becerebil- miş sayılı halk, yok olmaya ramak kalmışken bir- den ayakları üstünde durarak kurulabilmiş sayılı devlet varsa, bunlardan biri zaten Ermenistan’ın ta kendisi değil mi? 89