ERMENISTAN REHBERI E-KITAP ERMENİSTAN REHBERİ - Page 82

Ermenistan Rehberi Haş Hem Tanıdık, Hem Yabancı Burak ONARAN, Akademisyen Turist ziyaret ettiği ecnebi memleketleri kendi kültürüyle kıyaslamasıyla maruftur. Gördüklerini, duyduklarını, okuduklarını ve tattıklarını iki temel başlık altında tasnif eder: “Tıpkı bizdeki gibi” olanlar ve “aaa ne kadar farklı (acayip)” olanlar. Bu kategorilerin içinin nasıl doldurulacağına dair zihinsel antrenmanlar seyahat öncesi hazırlıkla- rın bir parçasıdır. Zihinde hazır bulunan kültürel klişelerle, meşhur imajlarla bezeli zemin seya- hat yaklaştıkça edinilen yeni bilgilerle genellikle tahkim, nadiren de revize edilir. İstisnalar hariç turizmcilerin esas amacı uslu turistlerin göre- ceklerini, yiyeceklerini beklentilerine göre düzen- lemek ve sunmak; böylece kanaatlerini sarsma- dan seyahatlerini huzur içinde tamamlamalarına yardımcı olmaktır. Bu yüzden hemen her memlekette “turistik” bölge denilen yerler biraz kostümlü balo mahal- li, küçük fantezi dünyalarıdır. Fesli garsonları, “geleneksel” nargile kafeleri, kebaptan ibaret mönüleriyle Sultan Ahmed Meydanı civarındaki işletmeler gibi turistik dekorları kısa sürede deşif- re etmek pek çok turist için kolay değildir. Hatta denilebilir ki, turist bizzat bu “otantik” dekorları ve lezzetleri arar. 82 Ermenistan Türkiye’den gelen ziyaretçileri pek çok açıdan en hazırlıksız yakalayan, uslu turistler olarak geri dönmelerinin epey zor olduğu bir yer. Bir defa politik nedenlerle Türkiye’den hemen hiç görülme- yen bir ülke burası. Dahası Doğu ve Batı Ermenistan kültürlerinin arasındaki farkı ihmal edilebilir sanmaya meyilliyiz. Mutfak bu açıdan epey öğretici bir alan. Haş çorbası ise Ermenistan kültürüne dair Türkiye- li konuk üzerinde münhasıran ayıltıcı bir etkisi olan, şahane bir örnek. Sakın ola buraya kadar paça ye- meğe geldik demeyiniz. Bir yandan harika bir paça çorbası içme, diğer yandan Türkiye’ye ve Anadolu Ermeni kültürüne hem çok uzak hem de fazla yakın olduğunuzu damağınızla idrak etme şansını kaçır- mamanızı tavsiye ederim. Haş hem çok tanıdık, hem oldukça yabancı bir ye- mek… Nihayetinde söz konusu olan paça çorbası; fakat bildiğimiz paça çorbalardan miktar, tat, kıvam ve yeme usulü açısından epey farklı. Birinci tayin edici fark çorbanın ana malzemesinden geliyor. Çorba kuzu/koyun değil, dana/inek paçasından ya- pılıyor. Bu nedenle aşina olduğumuz paçaya göre çok daha büyük parçalar, daha fazla kıkırdak doku ve dolayısıyla kolajen içeriyor. Tüm bunlar çorbanın daha kıvamlı ve yağlı olmasını sağlıyor.