ERMENISTAN REHBERI E-KITAP ERMENİSTAN REHBERİ - Page 149

“Sizin propaganda dediğinize bir başkası siyaset diyebilir” soruma cevap vermeden Nazım Hikmet’e geçiyor. Nazım Hikmet’in çok iyi şair olduğunu, ama o günün şartlarında bile Rus Fütürizmi’ni içine sindiremediğini, çünkü Nazım’ın derdinin prop- aganda değil, insan olduğunu söylüyor. Bundan dolayı yollarının ayrıldığını, hatta Mayakovski’nin kendini Fütürizm’e adamamak konusunda ısrarlı olan Nazım için “Dönek Türk” lakabını kullanmaya başladığını anlatıyor. Moskova Davaları’nın bir kolu olan “Troçkist Antisovyet Askeri Organizasyonu” davasında suçlu bulunarak idam edildi. “Nazım Mayakovski’yi hep sevdi ama, ölümünün ardından yazılar yazdı, O tüm çağdaş yazarların ustasıdır dedi” diyorum. Bu arada Primakov ile ilgili suçlamalar düşürüldü ve 1957’de itibarı iade edildi” derken hüzünleniyor. “Öyle diyecekti tabi, ikisi de solcuydu, devrimciydi, ‘bana dönek dedi’ mi diyecekti?” derken sinirleni- yor. “Ekim Devrimi’nin Şairi oldu o, hem içerde hem dışarda, ama sonra evli bir kadına aşık oldu, aldı da kocasının elinden, Bolşevikler için kabul edile- mezdi bu, onu burjuvalıkla, davayı unutup aşka meşke kafa yormakla suçladılar. Paris’te yaşayan, Rus bir kadına da aşık oldu daha sonra, o da evliydi, onunla da ilişkisi oldu, şair bu olacak, memur gibi yaşayamaz o adam... Yurt dışına çıkması için vize vermemeye başladılar. Sıkıldı, göremediği sevdiğini, kadın da kocasını bırakmadı, dışlanmak is- temedi, küstü, içkiye vurdu kendini, içiyor diye kitaplarını vitrinlerden indirdiler. “İnsan Mayakovski”yi sevmedi Bolşevikler, aşık olan, içki içen bir asker istemediler. Ölünce, Trium- falnaya Meydanı’ndaki anıtta hatırası yaşat- tılar, Tiflis’te, Bakü’de, Yerevan’da okullara, sokakla verdiler adını. Sorsan, ağır hastalık, yanlış ilişkiler ve şahsi ıstıraplar yüzünden ani bir kararla canına kıydı derler, oysa Mayak- ovski’nin ölümünden rejim sorumludur, onu kullanan ve insan olması kabullenmeyen re- jim...” diyor. Ermenistan Rehberi Troçkist olmak d a suçtu, biliyorsun değil mi?” diyor Sahak. “Kocasının ölümünden sonra Lilia, bil bakalım kimle evlendi? Evet bir Ermeni ile. 1938 yılında yazar Vasili Katanyan ile evlendi ve kırk yıl bir- likte yaşadılar. “Adı Mayakovski olan, 600 haneli bir köyde doğup, edebiyata merak sarmışsan, ilk önce Mayakovski’yi, sonra da bu köyün adının neden o olduğunu anlamak için harcıyorsun yıllarını, bu bir görev gibi” diyor onu anlamadığımı düşü- nerek, oysa onu çok iyi anlıyorum. “Türkiye’de Ermeni olarak doğmak da öyledir, bazıları için” diyorum. Bir gün “Ermenilerin harcadıkları yılları” konuş- mak için sözleşip ayrılıyoruz, hiç unutmaya- cağım bir köy ve edebiyat öğretmeni ekleniyor hayata. “Geçen yıldan beri, Yerevan’da Mayak- ovski’nin doğum günü olan 19 Haziran’da Mayakovski okuma geceleri düzenleniyor- muş, o da mı yanlış sence diyorum” yine sinir- leniyor. “Niye yanlış olsun insanları sevmenin nesi yanlış, tapınmak, putlaştırmak yanlış” diyor. Ne demek istediğini daha iyi anlıyorum artık. Lilia Birik ve Ermeni Kocası “Mayakovski’nin en büyük aşı Lilia var ya, Mayakovski’nin hemen ardından Sovyet gen- erali Vitali Primakov'la evlendi. Primakov’u da 1936'da tutukladılar. 149