Agri Kultuur September / September 2016 - Page 35

spesifiek van toepassing is op ’n spesifieke plaas of omgewing. Noukeurige weidingbestuur is volgens dr. Wim van kardinale belang. Droë materiaal sowel as die veld se toestand moet ontleed word om te bepaal hoeveel proteïen en energie beskikbaar is. Die veranderings wat met aanteel voorkom, moet ook bestuur word. Om dit vas te stel kan na ’n dier se gemiddelde daaglikse gewigstoename en voeromset gekyk word. Die produk van hierdie bestuursbenadering is ’n dier wat aangepas is vir ’n spesifieke plaas. “Meer intense beweidingspraktyke beteken dat weiding ’n langer rustydperk gaan nodig hê om te herstel. Indien ’n boer graspolle oor­ bewei, verminder die wortels van die plant wat veroorsaak dat die plant net grashalms met saad het sonder blare. Dit lei tot ’n toestand bekend as ’n ‘groen droogte’,” sê dr. Wim. Die noordelike Kunenestreek ervaar tans so ’n “groen droogte” weens oorbeweiding. Hoewel die streek baie reën die afgelope tyd ontvang het, is dit net mopaniebome wat groen is, maar geen gras nie. Volgens dr. Axel Rothauge, ’n onafhanklike landboukonsultant, sal hierdie grasvelde moeilik herstel, al kry dit al die reën ter wêreld. Veldpotensiaal Dr. Wim raai boere aan om die natuurlike veld op hul grond goed te ken deur dit nie net te voet te verken nie, maar ook van tegnologie gebruik te maak vir akkurater inligting. “Onderskei tussen die verskillende veldtipes. Bepaal die fisiologie van elke gras- en bosspesie deur vas te stel wat dit nodig het om normaal te funksioneer. Beplan hoe die plaas se weiding gebruik gaan word en balanseer die behoeftes van die kudde met dié van die weiding.” In die algemeen word oor Namibiese boere gesê hulle is baie goeie bees- en wildboere, maar nie sulke goeie grasboere nie. Presisieveeboerdery begin by presisie-veldbestuur, sê dr. Wim. Kuddepotensiaal Volgens dr. Wim het vleisboere nog baie te leer oor presisie-veeboerdery. Hulle kan gerus die beginsels van melkboerdery volg. Groepeer beeste saam volgens hul voeromsetvermoë. Verwyder die swakste 20% uit die kudde en hou die beste 20%. Om die potensiaal van ’n dier vas te stel, kan gekyk word na:  Wat die diere se daaglikse droë materiaal-in ­name (DMI) is?  Wat is die teelwaarde van die produktiewe diere?  Wat is die voeromsetverhouding?  Wat is die verskil tussen die dier se verwagte voedselbehoeftes en wat dit werklik  eet (net­to voerinname).  Hoe kan die doeltreffende benutting van beskikbare proteïen en energie verbeter word? “Die boer kan dan sy beskikbare voeding herverdeel sodat dit na die diere gaan wat die beste resultate lewer. Boere word nie vir gras en bos betaal nie, maar vir hul produkte,” sê dr. Wim. Dit is belangrik om na ’n mededingende voor­ deel in die mark te streef. Dit word gedoen deur produksiekoste te verminder, ’n beter produk te lewer, meer waarde vir geld te kry en na die beskikbaarheid van produkte te kyk. “Boere wat nie die beginsels van presisieveeboerdery volg nie, moet meer geld aan aanvullende proteïen- en energiebronne vir hul diere bestee.” Erkennings: Dr Wim Nell: Agricultural Management Consultant; Bloemfontein, South Africa Presentation: Strategic approach to Precision Farming in Livestock: Kalkfeld Farmers association, Agri Mega Day 2016, 8 June 2016, Klein Otjikango Ost, Namibia Jacques du Toit en Marietjie van Staden (redakteur) AgriForum Landboutydskrif, Namibië. news@agrinamibia.com.na