2.tbl. 44.árg. júní 2016 - Page 12

Sokkur með tropi hjálpaði þessum sundhvolpi á Íslandi en sokkurinn hindraði hvolpinn í að liggja á maganum. Mynd: Anja Björg Hvolparnir verða síðan smám saman meira meðvitaðir um hvar þeir eiga að losa sig. Í byrjun losa þeir sig á þeim stað þar sem þeir eru staddir á hverjum tíma. Þegar þeir eru um 18 daga gamlir, fara þeir að sækja út í hornið á hvolpakassanum til þess að losa sig – einn á einum stað og annar á allt öðrum stað. Í kring um 3 vikna aldurinn verða þeir meira sammála um hvað megi kalla klósett – þeir munu í meira mæli losa sig allir á sama stað. Ef við gerum ráð fyrir því að úrgangurinn sé stöðugt fjarlægður, annað hvort af okkur eða tíkinni, verða hvolparnir sjaldan útataðir saur. Þeir hafa engan veginn lyst á að sofa þar sem þeir hafa losað sig! í framfæturna þannig að hann heldur uppi fremri hluta líkamans. Eftir nokkra daga eru afturfæturnir orðnir nógu styrkir til þess að halda uppi öllum líkamanum. Samhæfing hreyfinganna er ekkert sérstaklega vel lukkuð til að byrja með, en æfingin skapar meistarann. Það er heillandi að fylgjast með hvolpunum á þessum tímapunkti. Þeir berjast við að koma sér á fætur, ganga nokkur skref, missa jafnvægið, detta og prófa aftur. Fáum dögum eftir fyrstu fálmandi tilraunirnar ganga þeir ansi vel, en eru áfram frekar óstöðugir. Það er mikilvægt að undirlagið sé gott þegar hvolparnir byrja að ganga. Dagblöð verða auðveldlega hál. Gæludýrateppi henda frábærlega í hvolpakassanum. Sé sett undirlag af dagblöðum draga þau vel í sig allan raka og gefa góða festu fyrir fæturna þegar hvolpurinn byrjar að standa upp þannig að þeir renna ekki. Sumir hvolpar geta þegar staðið og ganga sæmilega stöðugir viku gamlir, en flestir þurfa eina viku í viðbót til þess að ná sömu færni. Þeir sem eru vel fóðraðir geta verið enn tregari. Nokkrir af þeim ná ekki að standa á fætur af sjálfsdáðum og þurfa hjálp. Þessir hvolpar eru kallaðir sundhvolpar og verða að fá aðstoð við að komast á fætur (fætir lagðir í réttar stellingar). Hægt er að lesa um þetta í Genetikk, Avl og Opdrett (NKK 1999) eða Obstetrikk hos hund og katt (Tell forlag 1997). Sjón og heyrn Augnlokin eru algjörlega samvaxin þegar hvolpurinn fæðist. Í kringum 10 daga aldur fara þau lokst að losna frá hvert öðru. Þetta getur þó verið mjög breytilegt. Ég hef sjálf upplifað að hvolpur opnaði augun 5 daga gamall, án þess að það væri óeðlilegt í þeim skilningi átti hann í vandamálum með sjónina síðar. Hvolpurinn kemst á fætur Hreyfifærnin þroskast hratt og er hægt að fylgjast með framförunum með því að skoða hvernig hvolpurinn hagar sér. Fyrstu dagana liggja hvolparnir á maganum og nota hreyfingar með fótunum til hliðar við líkamann þegar þeir eru að koma sér áfram. Þeir krafla sig áfram og færa sig aðeins stuttar vegalengdir, með það að markmiði að finna spena með mikilli mjólk eða hlýjan stað til að liggja á (til dæmis í handarkrika eða milli afturfóta mömmu). Framþróunin heldur áfram í stökkum. Þriggja daga gamlir verða hvolparnir meira virkir og byrja að krafla sig lengra í burtu. Stöðugt stærra svæði í hvolpakassanum eða hvolpaherberginu verður að þekja með hlýjum teppum. Þegar hvolpurinn er í kring um viku gamall (5-8 daga) byrjar hann að standa 12 · Sámur 2. tbl. 44. árg. júní 2016 Mynd: Þorsteinn Th.