Հայ Զինվոր Zin 10-Standart - Page 30

ÂÆì 10 (1281) 20 - 26 زðîÆ 2019 è³½Ù³·Çï³Ï-ѳÝñ³·Çï³Ï ä³ï³ë˳ÝÝ»ñÇ ³ é³ç³¹ñí³Í ï ³ñμ»ñ³ÏÝ»ñÇó Á Ýïñ»ù × ÇßïÁ 1. 1941Ã. ³Ù»ñÇϳóÇ û¹³ãáõ ϳٳíáñ³Ï³ÝÝ»ñÇó ϳ½ÙíáõÙ ¿ çáϳï, áñÁ 1941Ã. ¹»Ïï»Ùμ»ñÇó ÙÇÝã»õ 1942Ã. ÑáõÉÇëÁ ÏéíáõÙ ¿ âÇݳëï³ÝÇ ÏáÕÙÇó` Áݹ¹»Ù Ö³åáÝdzÛÇ, ÇëÏ Ñ»ï³·³ÛáõÙ ÙïÝáõÙ ²ØÜ û¹áõÅÇ Ï³½ÙÇ Ù»ç: ÀݹѳÝáõñ ³éÙ³Ùμ, çáϳïÁ Ë÷áõÙ ¿ ßáõñç 300 ׳åáÝ³Ï³Ý ÇÝùݳÃÇé` ÏáñóÝ»Éáí Ùáï ÙÇ ¹ÛáõÅÇÝ û¹áõÙ, »õ 60-Á` ·»ïÝÇ íñ³: æáϳïÁ ÏáãíáõÙ ¿ñ §ÂéãáÕ í³·ñ»ñ¦ »õ Çñ ³Ýí³ÝáõÙÝ ëï³ó»É ¿ñ... ³) û ¹³ãáõÝ»ñÇ Ë Ç½³ËáõÃÛ³Ý »õ ÃßݳÙáõÝ Ëáó»Éáõ Ù»Í ³ñ¹- Ûáõݳí»ïáõÃÛ³Ý Ñ³Ù³ñ, Á ÏñáõÙ ¿ÇÝ ë»õ áõ ëåÇï³Ï ß »ñï³- μ) á ñáíÑ»ï»õ û¹³ãáõÝ»ñÁ íáñ ѳٳ½·»ëï, ·) áñáíÑ»ï»õ Ûáõñ³ù³ÝãÛáõñ û¹³Ý³íÇ í ñ³ Ýϳñí³Í ¿ñ í³· ·- ñÇ » ñ³Ë: 2. 1683Ã. ٳѳÝáõÙ ¿ üñ³ÝëdzÛÇ Ã³·³íáñ ÈáõÇ 14-ñ¹Ç ÏÇÝÁ` ó·áõÑÇ Ø³ñdz »ñ»½³Ý, »õ ³ñù³Ý ·³ÕïÝÇ ³ÙáõëݳÝáõÙ ¿ Çñ áñ¹ÇÝ»ñÇ áõëáõóãáõÑÇ Ù³ñùǽáõÑÇ Ø³ÝûÝáÝÇ (1635-1719) Ñ»ï, áñÁ ³í»ÉÇ ù³Ý 30 ï³ñÇ Çñ íëï³Ñ»ÉÇ ËáñÑñ¹³ïáõÝ ¿ ÉÇÝáõÙ: ²ñ- ¹»Ý ٳѳٻñÓ ÈáõÇÇÝ Ù³ñùǽáõÑÇÝ û·ÝáõÙ ¿ ³Ûñ»É... ³) Ç ñ»Ýó ëÇñ³ÛÇÝ Ý³Ù³ÏÝ»ñÁ, áñáÝù ϳñáÕ ¿ÇÝ í³ñϳμ»Ï»É ³ñù³ÛÇÝ, μ) Ñ ³ñÛáõñ³íáñ ÷ ³ëï³ÃÕûñ, á ñáÝù Ï ³ñ ñáÕ ¿ ÇÝ í ³ñϳμ»Ï»É ³ñù³ÛÇÝ á ñå»ë å»ï³Ï³Ý ·áñÍÇã, ·) ³ ñù³ÛÇ ë ϽμÝ³Ï³Ý Ï ï³ÏÁ, á ñáí Ù ³ñùǽáõÑáõ ѳٳñ áããÇÝã ã ¿ñ ݳ˳ï»ëíáõÙ: 3. 1674Ã. ³Ý·ÉdzóÇ ³å³Ï»·áñÍ æáñç è³í»ÝëùñáíÃÁ ³å³- Ïáõ μ³Õ³¹ñáõÃÛ³Ý Ù»ç ³í»É³óÝáõÙ ¿ ÙÇ Ù»ï³ÕÇ ûùëÇ¹Ç Ù³ë- ݳμ³ÅÇÝÁ »õ ëï³ÝáõÙ ³å³Ïáõ Ýáñ ï»ë³Ï, ÇÝãÇ ßÝáñÑÇí Ñ»ß- ï³ÝáõÙ áõ ËóÝíáõÙ ¿ ûåïÇÏ³Ï³Ý ë³ñù»ñÇ å³ïñ³ëïáõÙÁ: ƱÝã Ù»ï³Õ ¿. ³) Ï ³å³ñ, μ) » ñϳÃ, ·) ³ ñͳÃ: 4. §ê³ý³ñǦ ¿ ÏáãíáõÙ... ³) ³ é³·³ëï³Ý³í³ÛÇÝ ë åáñïÇ ï »ë³ÏÁ, μ) ˳ÕÁ, á ñÇ Ù ³ëݳÏÇóÝ»ñÁ å »ïù ¿ Ý »ñÏáí É Çóù³íáñí³Í ·Ý¹³ÏÝ»ñáí Ëáó» »Ý áñëÇ ¹»ñ ϳï³ñáÕ Ù ³ñ¹Ï³Ýó, ·) × ³Ù÷áñ¹áõÃÛáõÝÁ, á ñÇ Ý å³ï³ÏÝ ¿ í ³ÛñÇ Ï »Ý¹³ÝÇÝ»ñÇ ³Ñ³ÝáõÙÁ: áñëÁ Ï ³Ù Éáõë³Ýϳñ³ 5. 1960Ã. îáÏÇáÛáõÙ ÃéãáõÝÝ»ñÇ å³ßïå³ÝáõÃÛ³Ý ÙÇç³½·³- ÛÇÝ ËáñÑñ¹Ç 12-ñ¹ ÏáÝý»ñ³ÝëáõÙ ë³ÑÙ³Ýí»É ¿ §³½·³ÛÇÝ Ãé- ãáõݦ ѳëϳóáõÃÛáõÝÁ: ²ØÜ-Ç ³½·³ÛÇÝ ÃéãáõÝÁ ëåÇï³Ï³·ÉáõË ³ñÍÇíÝ ¿, ¶»ñÙ³ÝdzÛÇÝÁ` ëåÇï³Ï ³ñ³·ÇÉÁ. Ö³åáÝdzÛÇÝÁ`... ³) ÷ ³ëdzÝÁ, μ) ³ù³Õ³ÕÁ, ·) ë åÇï³Ï μí»×Á: 6. 1955Ã. ÑáÏï»Ùμ»ñÇ 26-ÇÝ ÁݹáõÝí»É ¿ ²íëïñdzÛÇ ³½·³ÛÇÝ ïáÝÁ, áñÁ ÏáãíáõÙ ¿... ³) §Â³·³íáñÇ Í ÝÝ¹Û³Ý û ñ¦, μ) §â»½áùáõÃÛ³Ý ³ Ý÷á÷áË ù³Õ³ù³Ï³ÝáõÃÛ³Ý ï ³ñ»ÉÇó¦, ·) § úÏáõå³óÇáÝ é»ÅÇÙÇ í »ñ³óÙ³Ý ï³ñ»ÉÇó¦: 7. ÎÇÉÇÏÛ³Ý Ð³Û³ëï³ÝáõÙ ·ïÝíáÕ Ù³Ýñ áõ ÙÇçÇÝ ³½Ýí³Ï³Ý §ÓdzíáñÝ»ñÁ¦` ³ëå»ïÝ»ñÁ, Ïñ»É »Ý áë- Ï»·áõÛÝ Ë³ãÇ »õ ѳÛÏ³Ï³Ý ³ÛñáõÓÇáõ Ýß³ÝÝ»ñáí ѳٳ½·»ëï, áñÁ... ³) ϳåáõÛï ¿ ñ, μ) ϳñÙÇñ, ·) ÍÇñ³Ý³·áõÛÝ: 8. üñ³ÝëdzóÇ ·ñáÕ ìÇÏïáñ ÐÛáõ·áÝ (1802-1885) Ñ³Û Ùï³íáñ³Ï³Ý Ê.¶³Éý³Û³ÝÇÝ (ܳñ ä»Û) ÑÕ³Í Ý³Ù³ÏáõÙ ·ñáõÙ ¿, áñ ɳí³ï»ë ¿ ѳۻñÇ ×³Ï³ï³·- ñÇ ÝϳïÙ³Ùμ, ù³ÝÇ áñ ѳۻñÁ, áõݻݳÉáí §ÑÇÝ ó»- Õ»ñÇ ³ñÛáõÝÁ¦, áõÝ»Ý Ý³»õ §Ýáñ ó»Õ»ñǦ... ³) § »é³Ý¹Á¦, μ) §³ñÇáõÃÛáõÝÁ¦, ·) § á·Çݦ: 9. γñÇ×Ý»ñÁ ëÝíáõÙ »Ý ÙÇç³ïÝ»ñáí áõ ë³ñ¹»ñáí »õ ³é³í»É ³ÏïÇí »Ý ·Çß»ñÁ: ÆÝãDZ û·ÝáõÃÛ³Ùμ »Ý Ñ»- ï³½áïáÕÝ»ñÁ ÙÃ³Ý Ù»ç ѳÛïݳμ»ñáõÙ Ýñ³Ýó. ³) Ûáõñ³Ñ³ïáõÏ Ñáïáí ÝÛáõÃÇ, áñÁ ·ñ³íáõÙ ¿ ϳ- ñÇ×Ý»ñÇÝ, μ) á õÉïñ³Ù³Ýáõ߳ϳ·áõÛÝ ×³é³·³ÛÃÙ³Ý, á ñÇ ³½ - ¹»óáõÃÛ³Ùμ Ï ³ñÇ×Ý»ñÁ É áõë³ñÓ³ÏáõÙ »Ý, ·) Ï ³ñÇ×Ý»ñÇÝ á õëáõÙݳëÇñáõÙ » Ý Ù Ç³ÛÝ É ³μáñ³- ïáñ å ³ÛÙ³ÝÝ»ñá áõÙ: 10. Øáñ½»Ç ³Ûμáõμ»Ýáí áñå»ë û·ÝáõÃÛ³Ý ³½¹³- ϳÝã ÁÝïñí»É ¿ §SOS¦ (3 Ï»ï, 3 ·ÇÍ, 3 Ï»ï) μ³éÁ, ù³- ÝÇ áñ... ³) § û·Ý»ó»ù ³ Õ»ïÇ » ÝóñÏí³ÍÝ»ñÇݦ ³ ñï³- ѳÛïáõÃÛ³Ý É³ïÇÝ»ñ»Ý ѳå³íáõÙÝ ¿, μ) Ñ ³ñÙ³ñ ¿ áõÕ³ñÏ»Éáõ »õ Ñ »ßï` ÁݹáõÝ»Éáõ ѳٳñ, ·) ͳ·áõÙ ¿ ³Ý·É»ñ»Ý § so-sso¦ ³ ñï³Ñ³ÛïáõÃÛáõÝÇó, áñ Ý ß³Ý³ÏáõÙ ¿ ` § áã ß ³ï É ³í¦,, § ÙÇ Ï»ñå¦, § Ûáɳ¦: 11. à±õÙ ûñÇݳÏÇÝ Ñ»ï»õ»Éáí ¿ äñáõëdzÛÇ Ã³·³- íáñ üñǹñÇË ºñÏñáñ¹Á (§Ø»Í¦) (1712-1786) Ññ³Ù³- Û»É, áñ åñáõë³Ï³Ý Ãݹ³ÝáÃÝ»ñÇ íñ³ ÷áñ³·ñíÇ §Ultima ratio regum¦ (§²ñù³Ý»ñÇ í»ñçÇÝ ÷³ëï³ñÏÁ¦) ɳïÇÝ»ñ»Ý ³ñï³Ñ³ÛïáõÃÛáõÝÁ. ³) üñ³ÝëdzóÇ Ï³ñ¹ÇÝ³É èÇß»ÉÛ»Ç (1585-1 1642), μ) ä ñáõë³Ï³Ý å»ïáõÃÛ³Ý Ñ ÇÙݳ¹Çñ, §Ø»Í Ï áõñý- Ûáõñëï¦ üñÇ Ç¹ñÇË ìÇÉÑ»ÉÙÇ (1620-1 1688), ·) äñáõëdzÛÇ ³ñù³ ü ñǹñÇË ²é³çÇÝÇ (1688- 1740): 12. Àëï ãÇݳóÇ ½áñ³í³ñ »õ ëïñ³ï»· êáõÝ ò½ÇÇ (Ù.Ã.³. Ùáï 500Ã.), §μ³Ý³ÏÇ ³ñ³·áõÃÛáõÝÁ ÝÙ³Ý ¿ ù³Ùáõ, ¹³Ý¹³ÕÏáïáõÃÛáõÝÁ` ³Ýï³éÇ Ã³íáõïÇ, Ý»ñ- ËáõÅáõÙÝ áõ ÏáÕáåáõïÁ` Ïñ³ÏÇ, ³Ýß³ñÅáõÃÛáõÝÁ`¦... ³) Ï ³ÕÝáõ, μ) å³ñëåÇ, ·) É »é³Ý: ܳËáñ¹ § è³½Ù³·Çï³Ï-Ñ Ñ³Ýñ³·Çï³ÏǦ å ³ï³ë˳ÝÝ»ñÁ 1-³ ³, 2-μ, 3-μ, 4-· ·, 5-· ·, 6 -³ ³, 7-· ·, 8-μ, 9-μ, 10-μ, 11-· ·, 12-· ·: 30 ÐÐ ä²Þîä²ÜàôÂÚ²Ü Ü²Ê²ð²ðàôÂÚ²Ü Ð²Ü¸ºê