Կենսաթոշակային առցանց տեղեկագիր Pension Newsletter N 6 - Page 10

ՖԻՆԱՆՍԱԿԱՆ ՀԱՍԿԱՑ‫ؤ﬘ؤ‬ՆՆԵՐ Ֆոնդի փայ Ֆոնդի փայը արժեթ‫ٳ‬ղթ է, որը հավաստ‫ٳ‬մ է հա- մապատասխան կենսաթոշակային ֆոնդ‫ٳ‬մ մաս- նակցի փայամասնակց‫ٳ‬թյան իրավ‫ٳ‬նքը (մասնա- կիցը հանդիսան‫ٳ‬մ է կենսաթոշակային ֆոնդի փա- յատեր): Որպեսզի ﬔնք ﬔր կատարած կ‫ٳ‬տակային հատ- կաց‫ٳ‬ﬓերի դիմաց ձեռք բերենք փայեր (արժե- թ‫ٳ‬ղթ գնողները կոչվ‫ٳ‬մ են ներդրողներ), ապա կեն- սաթոշակային ֆոնդի կառավարիչները պետք է թո- ղարկեն (արժեթ‫ٳ‬ղթ վաճառողները կոչվ‫ٳ‬մ են թո- ղարկողներ) այդ փայերը և վաճառեն ﬔզ: Փայ Մեր երկր‫ٳ‬մ պարտադիր կենսաթոշակային ֆոնդի փայերի թողարկ‫ٳ‬մը և ձեռքբեր‫ٳ‬մը, կենսաթոշա- կային հաշվին տեղեկատվ‫ٳ‬թյան մ‫ٳ‬տքագր‫ٳ‬մը կազմակերպ‫ٳ‬մ է Մասնակիցների ռեեստրը վարողը (Հայաստանի Կենտրոնական Դեպոզիտարիան): Ֆոնդին վճար‫ٳ‬մ կատարած մասնակիցը, իր օգտին ձեռք բերված փայերի չափով, հանդիսան‫ٳ‬մ է տվյալ կենսաթոշակային ֆոնդի փայատեր: Մենք (յ‫ٳ‬րա- քանչյ‫ٳ‬ր ներդրող), կենսաթոշակային ֆոնդ‫ٳ‬մ ﬔր ներդրմանը համապատասխան, ստան‫ٳ‬մ ենք մաս- նաբաժնի իրավ‫ٳ‬նք թե΄ տվյալ ﬕասնական ֆոն- դ‫ٳ‬մ (պորտֆել‫ٳ‬մ), և թե΄ ֆոնդի կառավարման ար- դյ‫ٳ‬նք‫ٳ‬մ ստացվող եկամ‫ٳ‬տներ‫ٳ‬մ. սա հավաստ- վ‫ٳ‬մ է ֆոնդի փայով: Երբ ﬔնք գն‫ٳ‬մ եք բնակարան, ավտոﬔքենա, ապա ﬔր սեփական‫ٳ‬թյան իրավ‫ٳ‬նքը դրանց նկատմամբ հաստատվ‫ٳ‬մ է փաստաթղթերով, որոնք ﬔնք պա- հ‫ٳ‬մ եք ﬔզ մոտ: Իսկ երբ ﬔնք կենսաթոշակային ֆոնդ‫ٳ‬մ ենք ներդր‫ٳ‬մ կատար‫ٳ‬մ, դրանով ձեռք ենք բեր‫ٳ‬մ սեփական‫ٳ‬թյան իրավ‫ٳ‬նք ֆոնդի ﬕջոցնե- րի նկատմամբ ﬔր կատարած ներդրման չափով, և այս դեպք‫ٳ‬մ սեփական‫ٳ‬թյան իրավ‫ٳ‬նքը հաստա- տող փաստաթ‫ٳ‬ղթը «փայ» կոչվող արժեթ‫ٳ‬ղթն է: Այս փայերը առձեռն ﬔզ մոտ չեն գտնվ‫ٳ‬մ, ինչպես ﬔքենայի կամ բնակարանի փաստաթ‫ٳ‬ղթը, այլ էլեկտրոնային գրառ‫ٳ‬ﬓերի տեսքով մ‫ٳ‬տքագրվ‫ٳ‬մ են («պահվ‫ٳ‬մ են») ﬔր կենսաթոշակային հաշվի վրա (փայերը ոչ թղթային են): ՕՐԻՆԱԿ 1. Մեր աշխատավարձը 100 000 դրամ է: Մեր աշխա- տավարձից 2500 դրամ վճարվ‫ٳ‬մ է սոցիալական վճար, ևս 7500 դրամ ﬔզ համար փոխանցվ‫ٳ‬մ է պե- տական բյ‫ٳ‬ջեից: Արդյ‫ٳ‬նք‫ٳ‬մ՝ ﬔնք 10 000 դրաﬕ ներդր‫ٳ‬մ ենք կատար‫ٳ‬մ կենսաթոշակային ֆոն- դ‫ٳ‬մ յ‫ٳ‬րաքանչյ‫ٳ‬ր աﬕս: Ենթադրենք` հ‫ٳ‬նվար ամսվա 10 000 դրամը փոխանցվել է կենսաթոշա- կային հաշվին, և ﬔզ համար փայեր գնել‫ٳ‬ օրվա դր‫ٳ‬թյամբ` 1 փայի արժեքը եղել է 1000 դրամ: Այդ պարագայ‫ٳ‬մ ﬔնք ձեռք ենք բերել 10 հատ փայ (Կենտրոնական դեպոզիտարիան ﬔզ համար գնել է 10 արժեթ‫ٳ‬ղթ): Այդ արժեթ‫ٳ‬ղթը՝ փայը, իր շրջանառ‫ٳ‬թյան ընթաց- ք‫ٳ‬մ¹ ձեռք է բեր‫ٳ‬մ արժեքներ՝ անվանական, տեղա- բաշխման, հետգնման (մարման) և հաշվարկային արժեքներ: Սակայն որպեսզի մասնակիցները ֆի- նանսական տերﬕնների աշխարհ‫ٳ‬մ չմոլորվեն, մասնակիցների կենսաթոշակային հաշվի քաղվածք- ¹ Ինչպես ապրանքների շ‫ٳ‬կաներ‫ٳ‬մ է առ‫ٳ‬ծախ լին‫ٳ‬մ, այնպես էլ փողի շ‫ٳ‬կայ‫ٳ‬մ է լին‫ٳ‬մ առ‫ٳ‬ծախ, մասնավորապես արժեթղթերի շ‫ٳ‬կայ‫ٳ‬մ: Փողի շ‫ٳ‬կան, արժեթղթերի շ‫ٳ‬կան որոշ նման‫ٳ‬թյ‫ٳ‬ններ ‫ٳ‬նեն սովորական ապրանքների, օրինակ մթերքի կամ հագ‫ٳ‬ստի շ‫ٳ‬կաներին, որոնց դեպք‫ٳ‬մ ապրանքները շ‫ٳ‬կա հասցնել‫ٳ‬ ‫ٳ‬ վաճառել‫ٳ‬ համար կատարվ‫ٳ‬մ են ծախսեր, որը վաճառողները ներառ‫ٳ‬մ են ապրանքի գնի ﬔջ: Արժեթղթերի շ‫ٳ‬կայ‫ٳ‬մ փայերի վաճառքը կազմակերպել‫ٳ‬ համար ն‫ٳ‬յնպես որոշակի ծախսեր են կատարվ‫ٳ‬մ, սակայն այդ ծախսերը փայի գնի ﬔջ չեն ներառվ‫ٳ‬մ, այսինքն ﬔզ համար ամսական փոխանցվող 10000 դրաﬕց փայերի վաճառքի կազմակերպման գ‫ٳ‬մար չի պահվ‫ٳ‬մ: Եթե պահվեր, այդ գ‫ٳ‬մարը կկոչվեր տեղաբաշխման վճար և կավելացվեր փայերի արժեքին, որի արդյ‫ٳ‬նք‫ٳ‬մ կստանայինք փայի տեղաբաշխման գինը: 10