Կենսաթոշակային առցանց տեղեկագիր Pension Newsletter N 5 - Page 7

Անհատական կենսաթոշակային սխեմաներ. կեն- սաթոշակային սխեմա, որը ստեղծվ‫ٳ‬մ և կառավար- վ‫ٳ‬մ է կենսաթոշակային ֆոնդերի կառավարիչների կամ այլ ֆինանսական կազմակերպ‫ٳ‬թյ‫ٳ‬նների կող- ﬕց առանց գործատ‫ٳ‬ի ﬕջամտ‫ٳ‬թյան: Անհատնե- րը ինքն‫ٳ‬ր‫ٳ‬յն են որոշ‫ٳ‬մ, թե որ կենսաթոշակային սխեմային անդամակցել, սակայն այդ սխեմաներին կենսաթոշակային վճար‫ٳ‬ﬓերի փոխանց‫ٳ‬մ կարող է կատարել նաև գործատ‫ٳ‬ն: Կան անհատական կեն- սաթոշակային սխեմաների տեսակներ, որոնց կա- րող են անդամակցել սահմանափակ թվով անձինք: Անհատական կենսաթոշակային սխեմաները կարող են լինել պարտադիր և կամավոր Պարտադիր անհատական կենսաթոշակային սխեմաներ. սրանք սխեմաներ են, որոնց անհատ- ները պետք է ﬕանան, կամ որը իրավ‫ٳ‬նք է տալիս նրանց կատարել պարտադիր կենսաթոշակային վճարներ: Անհատները կարող են կենսաթոշակային վճա- ր‫ٳ‬ﬓեր կատարել իրենց նախընտրած կենսաթոշա- կային սխեմային (սովորաբար սահմանվ‫ٳ‬մ են ան- հատական կենսաթոշակային սխեմաների տեսակ- ներ) կամ կոնկրետ առաջարկվող սխեմային: ՀՀ-‫ٳ‬մ վարձ‫ٳ‬ աշխատողները, անհատ ձեռնարկատերերը և նոտարները, ովքեր ծնվել են 1974 թվականի հ‫ٳ‬նվարի 1-ին և դրանից հետո, պարտադիր կարգով կատար‫ٳ‬մ են սոցիալական վճարներ՝ երկ‫ٳ‬ կառավարիչների կողﬕց առաջարկվող երեք տեսակի ֆոնդերի ﬕջև ընտր‫ٳ‬թյ‫ٳ‬ն կատարել‫ٳ‬ հնարավոր‫ٳ‬թյամբ: Կամավոր անհատական կենսաթոշակային սխե- մաներ. այսպիսի սխեմաներին անհատների մաս- նակց‫ٳ‬թյ‫ٳ‬նը կամավոր է: Օրենքով չի պահանջվ‫ٳ‬մ, որ անհատները կենսաթոշակային վճար‫ٳ‬ﬓեր կա- տարեն նման սխեմաներին: Կամավոր անհատա- կան սխեմաները ներառ‫ٳ‬մ են նաև այն սխեմաները, որոնց դեպք‫ٳ‬մ անհատները պետք է մասնակցեն, եթե նրանք նախընտր‫ٳ‬մ են իրենց սոցիալական ապահով‫ٳ‬թյան կենսաթոշակների ﬕ մասը փոխա- րինել այսպիսի անհատական կենսաթոշակային սխեմաներին անդամակցել‫ٳ‬ արդյ‫ٳ‬նք‫ٳ‬մ ստացվող կենսաթոշակներով: Կամավոր կենսաթոշակային սխեմաներին մասնակ- ց‫ٳ‬թյ‫ٳ‬նը կամավոր է և կախված է անհատի ցանկ‫ٳ‬- թյ‫ٳ‬նից: ՀՀ-‫ٳ‬մ անհատական կամավոր կենսաթոշակային սխեմաներ կարող են առաջարկել բանկերը, ապահովագրական ընկեր‫ٳ‬թյ‫ٳ‬նները և կամավոր կենսաթոշակային ֆոնդերի կառավարիչները: Ըստ ռիսկի ստանձնման հատկանիշի` տարբեր‫ٳ‬մ ենք «Սահմանված կենսաթոշակներ» (Defined Benefit-DB) սխեմա և «Սահմանված վճարներ» (Defined Contribution-DC) սխեմաներ Կախված կենսաթոշակային գ‫ٳ‬մարների հաշվարկ- ման ձևերից և թե ով է կր‫ٳ‬մ ռիսկերը, կենսաթոշա- կային սխեմաները լին‫ٳ‬մ են կա΄մ սահմանված կեն- սաթոշակ» (Defined Benefit-DB) , կա΄մ սահման- ված վճար» (Defined Contribution-DC) տեսակի: «Սահմանված կենսաթոշակներ» (DB) սխեմայի դեպ- ք‫ٳ‬մ կարելի է ասել, որ սխեմա առաջարկողը՝ պե- տ‫ٳ‬թյ‫ٳ‬նը, գործատ‫ٳ‬ն/հովանավորը, «խոստա- ն‫ٳ‬մ» է կենսաթոշակ որոշակի վճարների դիմաց (օրինակ` սոցիալական վճարների, կամ որևէ տեսա- կի հարկի վճարման դիմաց), և արդյ‫ٳ‬նք‫ٳ‬մ ներդր‫ٳ‬- մային ռիսկը կր‫ٳ‬մ է սխեմա առաջարկողը: Այս մո- դելի հիﬓական տարատեսակն է կենսաթոշակային բաշխողական համակարգը՝ pay-as-you-go (PAYG) կենսաթոշակային սխեման: «Սահմանված կենսաթոշակներ» (DB) սխեման լի- ն‫ٳ‬մ է 3 տեսակ՝ ավանդական, խառը և հիբրիդային: Ավանդական «Սահմանված կենսաթոշակներ» (DB) սխեմա. այս դեպք‫ٳ‬մ կենսաթոշակի չափը հաշ- վարկող բանաձևի հիմք‫ٳ‬մ ընկած են անհատի աշ- խատավարձի ﬔծ‫ٳ‬թյ‫ٳ‬նը, աշխատանքային ստա- ժի տարիները և այլ գործոններ: 7