Կենսաթոշակային առցանց տեղեկագիր Pension Newsletter N 5 - Page 4

Միջազգային փորձը ցٳյց է տալիս , որ կենսաթոշակային սխեմայٳմ աշխատողների պարտադիր մասնակցٳթյٳն նենալըٳ հիմնավորվٳմ է մի շարք պատճառներով : Նախ շատերն իրենց պլանավորման մեջ անհեռատես են , ինչը կարող է խանգարել նրանց խնայել երիտասարդ տարիքٳմ : Երկրորդ ՝ պարտադիր մասնակցٳթյٳնը ապահովٳմ է մասնակիցների մեծ թվաքանակ , որը հանգեցնٳմ է համակարգի ներդրման և գործարկման ավելի քիչ ծախսերի մեկ մասնակցի հաշվով , այսինքն ՝ ապահովٳմ է տնտեսական մասշտաբ : Պարզ օրինակով եթե ասենք , ապա ենթադրենք ՝ գٳմարները կառավարեٳլ համար պետք է վճարել 1000 դրամ : Եթե մասնակիցները 4-ն են , յٳրաքանչյٳրը կվճարի 250 դրամ , իսկ եթե լինեն 10-ը , ապա յٳրաքանչյٳրը կվճարի 100 դրամ : Երրորդ` պարտադիր մասնակցٳթյան դեպքٳմ ընդլայնվٳմ է ռիսկերի տարածման շրջանակը մասնակիցների թվաքանակի և սերٳնդների միջև : Ռիսկի տարածման էٳթյٳնն այն է , որ եթե խٳմբը հարված է ստանٳմ բացասական ցնցٳմներից , ապա այդ հարվածի բեռը կիսٳմ են խմբի բոլոր անդամները , և վնասը մեկ անձի հաշվով նվազٳմ է : ‏-ٳպետ տարածվٳմ են և ՛ Այս բոլոր երեք կետերը ‏-ٳընկեթյան կողմից կառավարվող , և ՛ մասնավոր թյան կողմից կառավարվող բոլոր տեսակի սխեմաների վրա : Բացառٳթյٳն է կազմٳմ միայն այն դեպքը , երբ անձը կամավոր ٳ անհատապես է միանٳմ որևէ անհատական սխեմայի , քանի որ այս դեպքٳմ չենք կարող դիտարկել երրորդ կետը :
Նիդեռլանդներٳմ աշխատողների ավելի քան 90 %-ը կիսապարտադիր կենսաթոշակային սխեմաների մասնակից է , և նիդեռլանդական կենսաթոշակային համակարգը աշխարհի լավագٳյններից մեկն է համարվٳմ :
ՄԱՍՆԱԿՑؤؤՆ ԿؤՏԱԿԱՅԻՆ ՀԱՄԱԿԱՐԳԵՐԻՆ
Ավստրալիա . պարտադիր է բոլոր աշխատողների համար :
Չիլի . պարտադիր է բոլոր ٳվարձ աշխատողների համար :
Դանիա . կիսապարտադիր ՝ գործատٳների և աշխատողների մեծամասնٳթյան համար , պարտադիր է կոլեկտիվ պայմանագրերի միջոցով :
Իսլանդիա . պարտադիր է բոլոր ٳվարձ աշխատողների համար :
Նիդեռլանդներ . կիսապարտադիր ՝ գործատٳների և աշխատողների մեծամասնٳթյան համար , պարտադիր է կոլեկտիվ պայմանագրերի միջոցով :
Շվեդիա . պարտադիր է բոլոր ٳվարձ աշխատողների համար :
Շվեյցարիա . պարտադիր է բոլոր ٳվարձ աշխատողների համար :
Միացյալ Թագավորٳթյٳն . գործատٳները պարտավոր են աշխատողներին ընդգրկել կենսաթոշակային ֆոնդերٳմ , բայց աշխատակիցներին թٳյլատրվٳմ է հրաժարվել հատկացٳմներ կատարելٳց :
ԱՄՆ . համակարգին մասնակցٳթյٳնը կամավոր է :
Աշխատող բնակչٳթյան 60 %-ը կարող է մասնակցել գործատٳի կողմից հովանավորվող սխեմային ,
և նրանցից 80 %-ը մասնակցٳմ է : Ավտոմատ միաٳնալ տարբերակները ավելի մեծ տարածٳմ են ստանٳմ :
ԱՎՍՏՐԱԼԻԱ Սոցիալական ապահովٳթյٳն Աշխատանքային պարտադիր սխեմաներ Աշխատանքային կամավոր սխեմաներ Անհատական պարտադիր սխեմաներ Անհատական կամավոր սխեմաներ
ԻՍԼԱՆԴԻԱ Սոցիալական ապահովٳթյٳն Աշխատանքային պարտադիր սխեմաներ Անհատական կամավոր սխեմաներ
ՇՎԵԴԻԱ Սոցիալական ապահովٳթյٳն Աշխատանքային պարտադիր սխեմաներ Անհատական կամավոր սխեմաներ
ՇՎԵՅՑԱՐԻԱ Սոցիալական ապահովٳթյٳն Աշխատանքային պարտադիր սխեմաներ ( սոցիալական ապահովٳթյան պայմաններٳմ ) Անհատական կամավոր սխեմաներ
4
Միջազգային փորձը ց‫ٳ‬յց է տալիս, որ կենսաթոշա- կային սխեմայ‫ٳ‬մ աշխատողների պարտադիր մաս- նակց‫ٳ‬թյ‫ٳ‬ն ‫ٳ‬նենալը հիﬓավորվ‫ٳ‬մ է ﬕ շարք պատճառներով: Նախ շատերն իրենց պլանավոր- ման ﬔջ անհեռատես են, ինչը կարող է խանգարել նրանց խնայել երիտասարդ տարիք‫ٳ‬մ: Երկրորդ՝ պարտադիր մասնակց‫ٳ‬թյ‫ٳ‬նը ապահով‫ٳ‬մ է մաս- նակիցների ﬔծ թվաքանակ, որը հանգեցն‫ٳ‬մ է հա- մակարգի ներդրման և գործարկման ավելի քիչ ծախ- սերի ﬔկ մասնակցի հաշվով, այսինքն՝ ապահով‫ٳ‬մ է տնտեսական մասշտաբ: Պարզ օրինակով եթե ասենք, ապա ենթադրենք՝ գ‫ٳ‬մարները կառավարե- լ‫ٳ‬ համար պետք է վճարել 1000 դրամ: Եթե մասնա- կիցները 4-ն են, յ‫ٳ‬րաքանչյ‫ٳ‬րը կվճարի 250 դրամ, իսկ եթե լինեն 10-ը, ապա յ‫ٳ‬րաքանչյ‫ٳ‬րը կվճարի 100 դրամ: Երրորդ` պարտադիր մասնակց‫ٳ‬թյան դեպք‫ٳ‬մ ընդլայնվ‫ٳ‬մ է ռիսկերի տարածման շրջա- նակը մասնակիցների թվաքանակի և սեր‫ٳ‬նդների ﬕջև: Ռիսկի տարածման է‫ٳ‬թյ‫ٳ‬նն այն է, որ եթե խ‫ٳ‬մբը հարված է ստան‫ٳ‬մ բացասական ցնց‫ٳ‬ﬓե- րից, ապա այդ հարվածի բեռը կիս‫ٳ‬մ են խմբի բոլոր անդաﬓերը, և ﬖասը ﬔկ անձի հաշվով նվազ‫ٳ‬մ է: Այս բոլոր երեք կետերը տարածվ‫ٳ‬մ են և՛ պետ‫ٳ‬- թյան կողﬕց կառավարվող, և՛ մասնավոր ընկեր‫ٳ‬- թյան կողﬕց կառավարվող բոլոր տեսակի սխեմա- ների վրա: Բացառ‫ٳ‬թյ‫ٳ‬ն է կազմ‫ٳ‬մ ﬕայն այն դեպ- քը, երբ անձը կամավոր ‫ٳ‬ անհատապես է ﬕան‫ٳ‬մ որևէ անհատական սխեմայի, քանի որ այս դեպք‫ٳ‬մ չենք կարող դիտարկել երրորդ կետը: Նիդեռլանդներ‫ٳ‬մ աշխատողների ավելի քան 90%-ը կիսապարտադիր կենսաթոշակային սխեմաների մասնակից է, և նիդեռլանդական կենսաթոշակային համակարգը աշխարհի լավագ‫ٳ‬յններից ﬔկն է համարվ‫ٳ‬մ: ՄԱՍՆԱԿՑ‫ؤ﬘ؤ‬Ն Կ‫ؤ‬ՏԱԿԱՅԻՆ ՀԱՄԱԿԱՐԳԵՐԻՆ Ավստրալիա. պարտադիր է բոլոր աշխատողների համար: Շվեդիա. պարտադիր է բոլոր վարձ‫ٳ‬ աշխատող- ների համար: Չիլի. պարտադիր է բոլոր վարձ‫ٳ‬ աշխատողների համար: Շվեյցարիա. պարտադիր է բոլոր վարձ‫ٳ‬ աշխա- տողների համար: Դանիա. կիսապարտադիր՝ գործատ‫ٳ‬ների և աշ- խատողների ﬔծամասն‫ٳ‬թյան համար, պարտա- դիր է կոլեկտիվ պայմանագրերի ﬕջոցով: Միացյալ Թագավոր‫ٳ‬թյ‫ٳ‬ն. գործատ‫ٳ‬ները պար- տավոր են աշխատողներին ընդգրկել կենսաթոշա- կային ֆոնդեր‫ٳ‬մ, բայց աշխատակիցներին թ‫ٳ‬յլա- տրվ‫ٳ‬մ է հրաժարվել հատկաց‫ٳ‬ﬓեր կատարել‫ٳ‬ց: Իսլանդիա. պարտադիր է բոլոր վարձ‫ٳ‬ աշխա- տողների համար: Նիդեռլանդներ. կիսապարտադիր՝ գործատ‫ٳ‬ների և աշխատողների ﬔծամասն‫ٳ‬թյան համար, պար- տադիր է կոլեկտիվ պայմանագրերի ﬕջոցով: 4 ԱՄՆ. համակարգին մասնակց‫ٳ‬թյ‫ٳ‬նը կամավոր է: Աշխատող բնակչ‫ٳ‬թյան 60%-ը կարող է մասնակ- ցել գործատ‫ٳ‬ի կողﬕց հովանավորվող սխեմային, և նրանցից 80%-ը մասնակց‫ٳ‬մ է: Ավտոմատ ﬕա- նալ‫ٳ‬ տարբերակները ավելի ﬔծ տարած‫ٳ‬մ են ստան‫ٳ‬մ: ԱՎՍՏՐԱԼԻԱ Սոցիալական ապահով‫ٳ‬թյ‫ٳ‬ն Աշխատանքային պարտադիր սխեմաներ Աշխատանքային կամավոր սխեմաներ Անհատական պարտադիր սխեմաներ Անհատական կամավոր սխեմաներ ՇՎԵԴԻԱ Սոցիալական ապահով‫ٳ‬թյ‫ٳ‬ն Աշխատանքային պարտադիր սխեմաներ Անհատական կամավոր սխե [MZ[mZ]hKXKKXmKMKKX[hZZZZZZ[b Z[Z[ [[( >( Z[^( >( [`K[}ZZ[Z[mhMZ[]Z[b [Zh [ZZMZh [ZZ][MZ[mZ]hK[m[ Z[ZZZ[b ZZ[MZ[[h [ZZ][MZ[mZ]h X}XK]X]YKY KKX[hZZZZZZ[b Z[Z[ [[( >( Z[^( >( [`K[}ZZ[Z[mhMZ[]Z[b [Zh [ZZMZh [ZZ][MZ[mZ]h[[hZZZZZZ[b Z[Z[ [[( >( Z[]Z[b [Z[][MZ[m[mZ]h( >( [BK[m[ Z[ZZZ[b ZZ[MZ[[h [ZZ][MZ[mZ]h