Կենսաթոշակային առցանց տեղեկագիր Pension Newsletter N 5 - Page 10

Կենսաթոշակային համակարգեր

Կենսաթոշակային համակարգերի և կենսաթոշակային տարբեր սխեմաների դասակարգٳմ և համակարգٳմ իրականացնելը բավականին բարդ աշխատանք է :
Գծապատկեր մٳ-‏‎2‎ ամփոփ ներկայացված է 2017 թվականի դրٳթյամբ ՏՀԶԿ և այլ զարգացած տնտեսٳթյٳն նեցողٳ երկրներٳմ տարածٳմ գտած կենսաթոշակային համակարգի յٳրաքանչյٳր բաղադրիչի դերն ٳ առարկայական լինելը :
‏-ٳկենսաթոշակառ ներառٳմ է Առաջին բաղադրիչը ٳապահովել նվազագٳյն կենսամակարդակ ներին սխեմաներ : Երկրորդ բաղադրիչը ներառٳմ է եկամٳտների հետ կապված սխեմաներ ՝ նախատեսված կենսաթոշակային տարիքٳմ որևէ նպատակային կենսամակարդակի հասնելٳն , որը համեմատելի կլինի աշխատանքային տարիների կենսամակարդակի հետ ( օրինակ` աշխատավարձի 40-50 տոկոսի չափով կենսաթոշակի ստացٳմ ): Այս բաղադրիչներٳմ ներառված սխեմաները հետագայٳմ դասակարգվٳմ են ըստ « կառավարման մարմինների » և կենսաթոշակների վճարման ձևերի կամ ղիներիٳ :
Առաջին բաղադրիչٳմ ընդգրկված սխեմաները տրամադրվٳմ են պետական հատվածի կողմից և հիմնականٳմ լինٳմ են երեք տեսակի` հիմնական կենսաթոշակներ , նվազագٳյն կենսաթոշակներ , սոցիալական աջակցٳթյան ծրագրեր :
Որոշ երկրներٳմ քաղաքացիٳթյٳն ‏-‏նենաٳլ վրա հիմնված նպաստները կարող են փոխհատٳցվել այլ կենսաթոշակային եկամٳտների տեսքով :
Ÿ 2 . Նպաստ . վճարվٳմ է բացառապես վճարٳմներ ٳկատարել տարիների քանակի հիման վրա և կապ չٳնի եկամտի չափի հետ :
ՏՀԶԿ 18 երկրներ նենٳ « հիմնական կենսաթոշակ » սխեմա կամ նմանատիպ մոտեցմամբ այլ սխեմաներ :
ՀՀ-ٳմ նٳյնպես առկա է այս կենսաթոշակը , որը ֆիքսված գٳմար է , կոչվٳմ է հիմնական կենսաթոշակ և վճարվٳմ է բոլոր քաղաքացիներին ՝ անկախ աշխատանքային ստաժի տարիների քանակից , ստացած եկամտի մեծٳթյٳնից կամ կٳտակային բաղադրիչի մասնակից լինելٳց / չլինելٳց : Միակ տարբերակիչ հատկանիշն այն է , որ եթե անձը
, ստաժ նիٳ 10 և ավելի տարիների աշխատանքային ապա այս կենսաթոշակը ստանٳմ է 63 տարեկանٳմ , իսկ եթե աշխատանքային ստաժի տարիները պակաս են 10 տարٳց , ապա ստանٳմ է հիմնական կենսաթոշակի մեծٳթյանը հավասար ծերٳթյան նպաստ 65 տարեկանٳմ :

1 ՀԻՄՆԱԿԱՆ ԿԵՆՍԱԹՈՇԱԿՆԵՐ

2 ՆՎԱԶԱԳؤՅՆ ԿԵՆՍԱԹՈՇԱԿՆԵՐ

Հիմնական կենսաթոշակների ٳերկ տեսակ են առանձնացնٳմ ՝ կենսաթոշակ և նպաստ :
Ÿ
1 .
Կենսաթոշակ . վճարվٳմ է բոլորին` անկախ որևէ սոցիալական կամ այլ վճարներ կատարելٳց , թեև մասնակիցները կարող են հանդիպել քաղաքացիٳթյٳն ٳնենալٳ պահանջին :
Այս կենսաթոշակները հիմնված են կա΄մ որոշակի նվազագٳյն վճարٳմ ٳկատարել պահանջով սխեմայի , կա΄մ բոլոր սխեմաների վրա համընդհանٳր ձևով : Դրանք տարածված են ՏՀԶԿ անդամ 15 պետٳթյٳններٳմ : Այս կենսաթոշակի / նպաստի ¹ ստացման իրավٳնքը կապված է կենսաթոշակային եկամտի չափի կամ այլ գործոնների հետ :
¹ Սխեմայի տեսակից և նշանակման պայմաններից կախված ՝ կիրառվٳմ են տարբեր տերմիններ , օրինակ ՝ սոցիալական կենսաթոշակ , սոցիալական նպաստ , հիմնական կենսաթոշակ , ծերٳթյան նպաստ և այլն : Հնարավոր է նաև նٳյն տեսակի սխեմա կիրառվի տարբեր երկրներٳմ , սակայն մի երկրٳմ սխեմայի շրջանականٳմ վճարվող գٳմարը կոչվի նպաստ , մյٳս երկրٳմ ՝ կենսաթոշակ :
10
Կենսաթոշակային համակարգեր Կենսաթոշակային համակարգերի և կենսաթոշա- կային տարբեր սխեմաների դասակարգ‫ٳ‬մ և համա- կարգ‫ٳ‬մ իրականացնելը բավականին բարդ աշխա- տանք է: Գծապատկեր 2-‫ٳ‬ մ ամփոփ ներկայացված է 2017 թվականի դր‫ٳ‬թյամբ ՏՀԶԿ և այլ զարգացած տնտես‫ٳ‬թյ‫ٳ‬ն ‫ٳ‬նեցող երկրներ‫ٳ‬մ տարած‫ٳ‬մ գտած կենսաթոշակային համակարգի յ‫ٳ‬րաքանչ- յ‫ٳ‬ր բաղադրիչի դերն ‫ٳ‬ առարկայական լինելը: Առաջին բաղադրիչը ներառ‫ٳ‬մ է կենսաթոշակառ‫ٳ‬- ներին նվազագ‫ٳ‬յն կենսամակարդակ ապահովել‫ٳ‬ սխեմաներ: Երկրորդ բաղադրիչը ներառ‫ٳ‬մ է եկա- մ‫ٳ‬տների հետ կապված սխեմաներ՝ նախատեսված կենսաթոշակային տարիք‫ٳ‬մ որևէ նպատակային կենսամակարդակի հասնել‫ٳ‬ն, որը հաﬔմատելի կլինի աշխատանքային տարիների կենսամակար- դակի հետ (օրինակ` աշխատավարձի 40-50 տոկոսի չափով կենսաթոշակի ստաց‫ٳ‬մ): Այս բաղադրիչնե- ր‫ٳ‬մ ներառված սխեմաները հետագայ‫ٳ‬մ դասա- կարգվ‫ٳ‬մ են ըստ «կառավարման մարﬕնների» և կենսաթոշակների վճարման ձևերի կամ ‫ٳ‬ղիների: Որոշ երկրներ‫ٳ‬մ քաղաքացի‫ٳ‬թյ‫ٳ‬ն ‫ٳ‬նենա- լ‫ٳ‬ վրա հիﬓված նպաստները կարող են փոխ- հատ‫ٳ‬ցվել այլ կենսաթոշակային եկամ‫ٳ‬տնե- րի տեսքով: Ÿ 2. Նպաստ. վճարվ‫ٳ‬մ է բացառապես վճա- ր‫ٳ‬ﬓեր կատարել‫ٳ‬ տարիների քանակի հի- ման վրա և կապ չ‫ٳ‬նի եկամտի չափի հետ: ՏՀԶԿ 18 երկրներ ‫ٳ‬նեն հիﬓական կենսաթոշակ սխեմա կամ նմանատիպ մոտեցմամբ այլ սխեմա- ներ: Առաջին բաղադրիչ‫ٳ‬մ ընդգրկված սխեմա iu5jo5hum5hui55o*l+5m5ium5niuohukhum5l5huoohukj5kn5l%uH5µl5j$hukhum*l+5m5k5jm*l+5m5ium5iu5iu5oiuouhukj5l5j$hukhumkiumouhujun5mhukmiu 5mohuihuh*l+5mum5kiumouhujun5mhukmiu 5oun Bujhuk5hukhum5hunhukx*l+5jumuhum5k5huh5iu5`5` x*l+5m5m*l+5mumniuoH5huo5khH5i5humuoH5kiumouhujun5mhukj 5n55jj5ouohuk5h*l+5m5hu5i5kn5nuo*l+5m5i5l5j$hukhum5kiumouhKBjun5mhuk55olhu5o*l+5m5i5hn5k5n555hulhu5huujmiu5jmgH5humBkhukH5humkuhuohum5humujm5ouohujj5ohu5jmiu5j55humhKBkjK5ouohuuhuk5iukhum5oj;%5k*l+5jumx*l+5mjH5khum5k*l+5ohKBkhumujm5hhulhui55jnuj5m5huoumhukjH5k5jmiuk8*l+5Knuk5jmiuk8*l+5Na5jhuk5ohu5hiu5hukjnH5l5huokhumjmm5humum5i5n55iujuiH5humluj*l+5mj L55huoiuk5j5ohu5jmiu5j5humkuhuohum5humujm5ouohujhunhH5humuoH5kiumouhujun5mhukj5ouohum*l+5m5i 5ohu5iukhKBm*l+5m 5jouk5iujuiH5humkuhuohum5humujm5ouohujj5ohu5jmiu5jnhukhuoH5ium L5ohu8*l+5K5hunhH5ouohum*l+5m5i5l5j$hukhumkiumouhujun5mhukj;%5k*l+5jumuhumj5l5huohuouhu5kiu8*l+5jumuhummnhuouo H5ohu5iukhum*l+5mH `5.a5a,u/,ua5/-uacu,u.ub5a,u/a-ud`5j$hukhum5kiumouhujun5mhukmiu5j5iu5k*l+5oiuouhuk5iumhuo5humlumhuum*l+5m5gH5kiumouhujun5mhuk55mnhuouo΂n K/iumouhujun5mhukˈ5olhu5o*l+5m5i5hn5k5n55jm5humkhukBn55i5oun5ujhuk5hukhum5khum5humuk5olhu5miu5khuohKB5iuk8*l+5K5juiu5m5huoumhukjumiu5j5khu5n5l5ium5l5humi5jBniuk55hulhu5huuj*l+5jumx*l+5m8*l+5miumhuk8*l+5nhul5humnjmac,u-,u,*)8+5aua5/-uacu,u.ub5a,u/a-ud,umuoH5kiumouhujun5mhukmiu5j5l5j$ohuk5ium5khs5m5n55n5mhukjµmohuihuh*l+5mum5olhu8*l+5m5khuohu5iuk8*l+5nhul5humnn5o5oukuiKBm5humuj5khs5m5hn5k5n55oukuium5humiu5j5o5hH5l5hum5j5mi5l5hum*l+5lun5o5-55hum5ohu5hukohuk5ium5c`5-/5humi5hum MH5niKBo*l+5jumx*l+5mmiu8*l+5m5,umuoH5kiumouhujun5mhukjmnhuouoj0Bouohuum5hum5j5huo*l+5m5j5khunohuk5i5kiumouhujun5mhukhumujmiukhum5oj5nuhuj5khum5humuk5hn55kn5mmiu5j5l5iuo΂H5cukuium5humuj5oiuouhukjH55mmhumhukm5hum5nhumum5hummiu5jH5khukuohukgH5kj5huo5o*l+5m5ium5ohu5hiu5oiu;%ummiu 5u5jmhukgBoun5ujhuk5hukhum5kiumouhujun5mhuk5oun5ujhuk5hukhum5mnhuouo5l5j$hukhum5kiumouhujun5mhuk5kiu8*l+5jumuhum5mnhuouo55humuk5m`5mhu5huon55i5mhu5m*l+5mum5oiuouhukj5oukuium5hH5kj5huo5oj5ohu5hiu5iu5k5miu8*l+5m 5ouhukhumum;%H5iu5k8*l+5m5oukuium5humujµm5nhumhukhum*l+5m5olhu5on5l5h*l+5m5hu5j5kn5nuoj5mnhuouo5m5mx*l+5oH5iu5k8*l+5m5gH5kiumouhujun5mhuk΂L